2018'in En İyi Fantastik Kitabı "Ben, Kirke" Türkçede

Kayıp Rıhtım’da tamamını okumak için: https://kayiprihtim.com/haberler/edebiyat/ben-kirke-madeline-miller/



Olymposlu tanrıların dünyasını Homeros’un destansılığında aktaran Madeline Miller imzalı “Ben, Kirke”, İthaki Yayınları etiketiyle raflardaki yerini alıyor. (DEVAMI…)

2 Likes

Bu gönderi topluluk tarafından bildirildi ve geçici olarak gizlendi.

Karşılaştırma yapmadım karşılıklı ama Google Books’tan okumuştum ingilizcesini.
En başından ornek vereyim. Kitabın ismi Circe. I circe degil. Yani kirke diye cevrilmeliydi ben kirke degil. Hadi o normal diyeyim. CIRCEnin okunuşu Sörsi seklinde. Isterseniz ingilizce audiobooklardan da bakabilirsiniz.
Mesela yazarın röportajında kelimenin okunuşunu yazardan duymak isterseniz
https://youtu.be/0o2H5bGGGyo buradan bakabilirsiniz.
Kelimenin okunuşuyla alakası yok yani kirkenin. Çevirmenin neden kirke dediğine dair bir açıklaması vardır kendi çapında ama ben mantıksız buldum. Bide kitabı okumuş olunca sizin sörsi diye okuduğunuz kelimeyi kirke olarak adlandırılıyor olduğunu görünce şaşırıyorsunuz.Aynı şekilde Oceanos gibi karakterler için de bu geçerli. Oceanos u Okeanos olarak değiştirmenin mantığını da anlamıyorum mesela :sweat_smile:

Neyse diyip ön okumaya baktım.

Çeviriye yorum yapmıyorum zaten oraya girersem çıkamayız ama Perse neden Perseis olur? Bunları görünce ben vazgeçtim açıkçası. Istedigi kadar popüler olsun. İstediği kadar da muhteşem densin ben daha başlamadan bitirdim kitabı :sweat_smile: Nolur burdan da bir tartışma çıkmasın ya. Arkadaş sordu diye fikrimi belirtiyorum.

2 Likes

Pek bir bilgim yok ama internette Kirke olarak geçiyor.

Aynı konu Okeanos için de geçerli.

1 Like

Alsam mı almasam mi diye 5 6 gün git gel yaşayıp sonunda aldım dün. Üstüne bunu gördüm. Umarım sadece isimler sıkıntıdır. :sweat_smile:

Çoğu yunan ya da diğer millet tanrı-tanrıça isimlerinin türkçe hâlleri var bu şekilde, bizdeki kökeni nereden geliyor bilmiyorum ama Türkçeye ilk yapılan Homeros çevirilerinden geliyor olabilir. İngilizceye de tam aynı geçmemiş. Aslı Grekçe olduğu için alfabe farkından herkes kendine göre almış. İngilizceden conference’ın bize konferans olarak geçmesi gibi bir durum, ses benzerliği yönünden.

2 Likes

Kitabın çevirisi hakkında kitabı okumadığım için yorum yapamam ama isimlerin kullanımını doğru buldum. Kitapta eğer Kirke yerine Circe ve Okeanos yerine Oceanus kullanılsaydı bu sefer ben çeviriyi eleştirecektim.

Bu isimler ilk kez Homeros kitaplarında geçtiği için çevirmende Homeros’un Türkçe çevirisinden almış isimleri. Bu durum çevirmenin en azından kitabı çevirmeden önce mitoloji hakkında bilgi sahibi olduğunu veya kitap için özel olarak araştırma yaptığını gösterir.

Farklı bir alfabeden özel isim çevirisi yapılırken iki ayrı yöntem ile çeviri yapılıyor. Birisi transkripsyon diğeri de transliterasyon. Örneğin İngilizcesi Achilles olan isim Antik Yunanca’dan transkripsiyon yöntemi ile çevrilirse bu isim Aşil olarak yazılır ama transliterasyon ile çevirilirse isim Akhilleus olur. Achilles kullanımı İngilizce için doğru iken Akhilleus kullanımı da Türkçe için doğrudur. Bu kitabın çevirmeni eğer Aşil veya Achilles olarak kullansaydı karakterin ismini, çevirmenin kötü bir çeviri yaptığı iddianız doğru olurdu.

12 Likes

SÖRSİ diye mi cevirseydi yani bu mantikla kitabin ismini? :slight_smile: Hicbir anlami yok Türk okuru icin.

Ayni mantikla mesela Zeus’u da “Zwus” diye yazsinlar bizim cevirmenler bundan sonraki cevirilerde.

Sörsi, Circe’nin ingilizce okunusu, tabii ki audiobook’ta öyle telaffuz edilecek. Circe asli olan Yunanca’da “Kirke” diye okunuyor bu arada.

Neyse ki kitabin önokumasini yayinlamislar; keske her kitaba bir önkuma koysalar da anlasak ceviriler nasil olmus. Cihan Karamanci gibi güvenilir cevirmenlerin kitaplari zaten gönül rahatligiyla aliniyor. Beni huzursuz eden yeni cevirmenler. Altered Carbon mesela. Önokumadaki ceviri kitaptan sogutmaya yetmisti.

5 Likes

Yunan mitolojisi en sevdiğim konulardan biri olduğu için, şu notu bırakıp gideceğim:

Oceanos’u Oceanos olarak bırakmak asıl hata olurdu. Türkçedeki terminolojiyi bilmek gerekiyor bu kararlarını anlamlandırabilmek için. Hata avcılığının lüzumu yok.

Mitolojik yer/karakter/olay isimleri için kaynakçalarımız mevcut çok şükür:

https://www.kitapyurdu.com/kitap/mitoloji-sozlugu/21573.html
https://www.kitapyurdu.com/kitap/ilyada-karton-kapak/335964.html&manufacturer_id=743
https://www.kitapyurdu.com/kitap/odysseia-karton-kapak/335957.html

8 Likes

O zaman bu isin mitolojik karakterlerin Türkçe çevirileri hakkında bir sorun cevirmenden kaynaklanmıyor :blush: aceba neden kirke diye merak ederken https://youtu.be/kVRzYyRWy9s surada 30uncu saniyeden sonra neden sörsi olarak okunduğunu açıklayan birşey gördüm. Sanırım hiç Türkçe Yunan mitolojisi okumadığımdan bana tuhaf geldi.
Bu perse’nin perseis olmasını da açıklıyor bu durumda. Orjinal dilde k olarak okunuyormuș ama latinceye cevrilirken soft s’ye cevriliyormuș c’ler.

Ben çeviride büyük bir hata görmedim. Sadece said to kısımlarını dili geçmiş değil mișli geçmiş zaman olarak çevirmişti. Circe’nin anlattığı şeyleri bir yerden mi aktardığını yada kendi düşünceleri mi olduğunu hatırlamıyorum tam. Baya oldu okuyalı. Simdi oturup tekrar okuma fırsatım yok bilemiykrum o yüzden.

2 Likes

Konuyu tasirken mesajlarımın sıralaması değişmiş sanırım. Son iletim cok daha yukarda olmalıydı. Çeviriye kötü demedim arkadaşlar ben en son tartışmadan sonra asla ceviriye kötü demem bu sitede beğenmedim ben derim en fazla kraldan cok kralcı var çünkü :sweat_smile: . İsimlerin degismesi garibime gitti ve kitabın adında ben olmamalıydı dedim bu kadar. Hata falan aramıyorum yani. :blush:

Circe olarak kalsın? Sörsi olsun istemez kimse zaten. :sweat_smile: Ben kitapta isim neyse orjinalindeki gibi kalması taraftarıyım zaten de mitolojik karakterlerin bizde de karşılığının olduğunu bilmeden yazmıştım bunu.

1 Like

Oturup çeviri yaklaşımlarını, yayın politikalarını, çevirmen kararlarını, metnin bağlamını falan anlatmak isterdim ama demek ki “kraldan çok kralcı” olunuyormuş, o kısmı kaçırmışım ben… Mitolojik karakterlerin bizde de karşılığının olup olmadığını bilmiyor olabilirsiniz, ama bunu bilmeden çeviri karalamaya geliyorsunuz. Çeviri eleştirisi temelsiz yapılmaz. Bağlamdan kopuk yapılmaz. Verilen emeğe haksızlık ediyorsunuz.

12 Likes

Bu kitap için yapmadım ki o yorumu. Bu kitabın çevirisine yorum yapmadığımı yapamayacağımı da söylemiştim zaten. Ithaki başlığında ‘I was married inLondon’ ile baslayan tartışmadan bahsediyordum. Gelen tepkiler cevirinin neden böyle olduguyla değil benim kac dil bildigimle, kendimi gosterme cabama falan bağlandı sonrasında. Tasinan mesajların basinda da neden ceviriye yorum yapmayı bıraktığımı da söyledim hatta.
Yahu neden iletinin bir kısmını okuyorsunuz sadece? Yunan mitolojisi bilmediğimi de yazdım bunların Türkçe karşılıklarının olduğunu bilmediğimi de. Üzerinize alınmanızı cidden anlamlandıramadım.
Size yönelik tek cümlem hata aramıyorumdu.
Çeviri karalamaya geliyorum? Nerde yapıyorum bunu? Yahu ceviriye kötü bile dememiştim nasıl karalamaya geldim.

1 Like

Kraldan çok kralcılık olayı sizinle ilgili değil büyük ihtimal Damla Hanım. İthaki’nin eleştirilerin artan dozu sebebiyle forumu terk etmesiyle ilgili o konu.

Arkadaşa bu konuda katılıyorum, bi çeviriyi eleştiriyoruz diyelim (haklı veya haksız, zaten o başlıkta işin aslı tartışılıyor, konu çözüme kavuşuyor), birçok arkadaş içeriğe bakmaksızın “siz ne anlarsınız, koskoca çevirmen elbet doğrusunu bilecek, herkes başımıza çevirmen kesildi” diye saçmasapan haykırıyor.

Eleştirilere yapıcı bir itiraz çerçevesinde karşılık vermek kabiliyetine sahip değil çünkü. Önemli olan “ithaki yanlış yapmaz” fanboyculuğu.

2 Likes

Ön okumalar çok faydalı oluyor :slight_smile: Bu eserin de bir ön okuması olması, ben bu denli merak ederken, harika oldu.

@DamlaGol 'e gösterdiği kaynaklar için teşekkür ederim. Mitolojik adların ülkemizdeki yeri ve telaffuzu hakkında güzel bir bilgi oldu. @Ozgurce da kitabı orijinal dilinden okuyarak ön okuması üzerinden kısa bir karşılaştırma yapmış. Benim açımdan bu da güzel oldu.

Sanıyorum kitap elime geçince her şeyi bırakıp bu kitaba başlayacağım. Umarım ülkemizde güzel karşılanır :slight_smile:

6 Likes

Size özel bir kin güdüyor değilim, tanışmıyoruz zaten. :slight_smile: Sadece şöyle laflara istinaden dedim:

Burada bariz şekilde kitabı okumayı düşünen insana olumsuz bir kanaat aktarıyorsunuz. Ben de diyorum ki o her kararın ve ismin bir sebebi olabilir, peşin hükümlü olarak çeviri karalamayalım.

Teşekkürler.

Ekleme:
Ve sevgili @Firtinakiran,
Homeros’un Kızı’nda da bol bol mitolojik terim ve karakter ismi var. Hatta yani yüzlerce isim var… Redaksiyona esas aldığım kaynak Azra Erhat’ın sözlüğü oldu. :slight_smile:

Ekleme 2:
Şimdi bir Instagram kullanıcısının da niye Kirke olarak çevrildiğini sorguladığını gördüm. Türkçedeki mitoloji bilgisi galiba düşündüğümden daha zayıf. Genel bir açıklamaya ihtiyaç var galiba. :frowning:

2 Likes

Yirmi karakter sınırı olmasaydı adeta bir whatsapp konuşması gibi :star_struck::star_struck::star_struck: yapıp geçecektim :face_with_hand_over_mouth:

Kidega’da İş Bankası %35’e girmişken artık bir an önce almalıyım. Kirke de 1 günlüğüne %40 indirimdeydi ama bir şekilde kaçırdım.

1 Like

Valla sanırım ben de alınganlaștım diğer tepkileri gördükce. İletinin o kısmının kitaba başlamak isteyenleri soğutacağını düşünmedim açıkçası onu yazarken. Çünkü bireysel bir yorum orada aktardığım. Sonuçta herhangi bir kitaplık aldığımızda mesela altında cok guzel ürün isime yaradı diyenler de oluyor, aldığım kitaplık sallanıyor ucuz malzemeden yapılmış diyen de, bu yorum için marangoz olmaya gerek yok bana kalırsa. Sadece kendi düşüncemi belirttim.
Ceviri elbette ki farklı bir olay, ama ortada karalama yok ki zaten çeviride sıkıntı da yok.

Güzel bilgiler edindim. Teşekkür ediyorum

1 Like

Mesajınızdan anladığım kadarıyla Homeros’un Kızı kitabında redaktörlük yapmışsınız. Bir süredir Robert Graves kitaplarını okumak istiyorum ama çevirmen ismi konusunda kafam karıştı. Alttaki fotoğraflardan da anlaşılabileceği gibi yazarın 3 kitabını da çeviren çevirmenin adı Deniz olarak gözüküyor ama soyadları farklı. Çevirmenlerin soyadları Betil, Metil ve Ülken olarak gözüküyor. Çevirmenlerin aynı kişi olduğunu farzediyorum birisi bekarlık soyadı diğeri evlilik soyadı ve Metil olan soyadının ise yanlış yazıldığını düşünüyorum. Bu konuda bir bilginiz var mı acaba? İş Bankası’nın Ben Claudius baskısında çevirmen Dost Körpe olarak gözüküyor ve ben kitabın eski çevirisini buldum, eğer çevirmenler aynı ise Dost Körpe çevirisini okumadan direkt Deniz Hanım’ın çevirisini okumayı planlıyorum.




Merhaba,
Adam’dan çıkan yine Deniz hanımın çevirisi evet. Ama Alkım’dan da çıktığını bilmiyordum. Muhtemelen dediğiniz gibi yazım hatası olmuştur. Çevirmenler aynı ama editöryal durumlar konusunda inanın bilgim yok. Nasıl bir müdahaleden geçmişlerdir bilmiyorum. Evet, Ben Claudius da Dost Körpe çevirisi.

2 Likes