Astronot Kelimesi için Türkçe İsim Önerileri: TDK En Çok Gelen Önerileri Açıkladı

Kayıp Rıhtım’da tamamını okumak için: https://kayiprihtim.com/haberler/bilim/astronot-turkce-isim-onerileri/



Türk Dil Kurumu, Astronot kelimesinin Türkçe isim karşılığı olarak en çok gelen önerileri paylaştı. TDK başkanı Gürer Gülsevin’in açıklamalarına göre gelen tavsiyelerin çoğu “Gök” kelimesi ile başlıyor. Türkiye Uzay Ajansı’nın yeni programının tanıtıldığı ve önümüzdeki 10 yılın çerçevesinin çizildiği etkinlik geçen gün Cumhurbaşkanlığı Millet Kongre ve Kültür Merkezi’nde gerçekleşti. 2023’te Ay’a sert iniş, Uluslararası Uzay… (DEVAMI…)

1 Beğeni

Hastronot diyen olmamış oysaki beklerdim xd

6 Beğeni
4 Beğeni

Fatih, Akıncı, Alpaslan, Göktürk, Gökreis…

Toplumun zihninin tarihi kahramanlık hikayeleri, milliyetçilik ve savaş ile nasıl hasta edildiğinin güzel bir göstergesi olmuş öneriler. Kesinlikle sosyolojik değeri var bu açıklanan en çok önerilenler listesinin. İlerleyen yıllarda sosyoloji kitaplarında bu listenin referans olarak verildiğini görürüz muhtemelen.

7 Beğeni

Astronot kelimesinin Göktürk ile ne alakası var. Neil armstrong bir göktürktür mü diyecekler ? Bu ne saçma bir iş.

16 Beğeni

Bir an önce karşılık bulunsa da Ay’a gidişimizin en önemli aşaması böylece gerçekleşse :slight_smile:

4 Beğeni

TDK “bilgisayar” dan sonra neye doğru kelime bulmuş ki buna bulsun. Gökmen nedir arkadaş? Türkçe, ingilizce ortaya karışık yapıp gök adam mı demek istiyorsun? Uzaya bir çıkalım da ismi kalsın diyeceğim ama zaten uzaydayız :slight_smile: Neyse illa bir isim bulunacaksa adamlar niye astronot, kozmonot, taikonaut… demiş ona bakalım. Bu videoda bir araştırma yapılmış
İşin özetiyse uzay bir deniz, mekik bir uzay gemisi, mürettebatsa denizci gibi düşünmüş adamlar uzay denizcisi, evren denizcisi gibi isimler türetmiş bu kafadan gidersek evrendenizci gökdenizci, uzaydenizci… gibi isimler türetilebilir ama biz konuya o kadar uzağız ki türkonot, akıncı, cacabey, göktürk, gökmen… gibi alakasız isimlerle uğraşıyoruz. Tarih hocamın dediği gibi millet uzak denizlere açılıp diğer kıtaları keşfederken biz toprak peşinde koşmuşuz. Adam toprağın altına bakmış altını bulmuş biz hep üstünde biraz daha toprak diye gezinmişiz. Kimse kusura bakmasın ama millet galaksi değiştirir dünya bize kalır. İşte o zaman dünya devi olur onla avunuruz :slight_smile:

5 Beğeni

Umarım ben yapacağım hocam bu sosyolojik çözümlemeleri. Daha yaşım var o zamana, ama canlı canlı tanık olduğum şu olayları kesinlikle aktaracağım bir sosyolog olunca.

Evrenot dışında uyan kelime yok gibi. Bunlar dışında ben baya Hürkuş gördüm. Yahu bu Türk toplumunda havayla temasta bulunan her varlığa Hürkuş adı verme merakını anlayamadım gitti. Buna da bakacağım mutlaka zamanı gelince.

2 Beğeni

TDK’nın türetim konusundaki acizliği ortada. Onların sözcük türetimi “yıldız gemicisi” gibi "çeviri"lerden öteye gidemez. Öyle ki TDK’nın anlayışı “Bir sözcük otuz yıldır Türkçede kullanılıyor ise o sözcük Türkçe olur.” şeklinde. Bu durumda astronot sözcüğü çoktan Türkçe olmuş olmalı. Bu mantıkları ile lüzumsuz bir kurum olduklarını kendilerine ihtiyaç olunmadığını kabul etmiş oluyorlar. Halkın önerdiği sözcükler ise toplumumuzun eğitim seviyesini gözler önüne seriyor. Alpaslan, Cacabey, Fatih nedir arkadaş. Çocuğuna mı isim koyuyorsun? Çevrimiçi oyunlarda avatarına daha yaratıcı isimler bulan veletler gördüm. Bu işler ecdadcı kafalarla yapılamaz. Türetim yapabilmek için yalnızca Türkçeye değil
bir çok dile hakim olmayı gerektirir (en az sekiz dil). Bu insanın kendi diline dışarıdan bakabilmesini sağlar. Ne yazık ki bu yeterlilikte Türkiye’de çok az insan var. Zaten onlara da sorulmaz ya.

Eğer türetimle ilgili daha ciddi, daha Türkçe ile alakalı, daha bilimsel öneriler görmek istiyorsanız Türkesi Varken adlı sitenin yazışmalık bölümüne bakmanızı tavsiye ederim. Oradakiler bu konularda daha başarılı.

3 Beğeni

Bilgisayar sözcüğünü TDK türetmedi dostum. Aydın Köksal adında bir bilgisayar mühendisi türetti. Kendisinin teknolojik terimler konusunda Türkçemize başka bir çok katkısı var. İnternetten araştırabilirsin.

2 Beğeni

Bence Gökalp de güzel göklerin askeri gibi. Ya da Göker.

Burada güzel güzel açıklanmış ama zaten kanalın adı günlerdir zihnimde dolanıyor:

Feza Gezgini

Önerilen isimlerin konuya uzaklığı ve saçma oluşuna, herşeye bu tip isimler verme merakının birkaç tık fazlaya kaçtığına katılmakla beraber yorumunuzun ikinci kısmını kendimce eleştirmek isterim.

Bu Cumhuriyet doğdu doğalı savaşın bağımsızlık mücadelesinin terörizmin içinde (son 18 20 yıllık siyasi durumdan bağımsız konuşuyorum).
İmkansızın imkansızı içinde kazanılan bir kurtuluş savaşımız, İngilizlerin Allah sayıldığı dönemde yazılmış zübde i aleme ibret olan Çanakkale destanımız ve evvelinde de, sonrasında da niceleri var.
O karanlık dağların ardında şuanda bile nice bir savaş dönüyor nice kahramanlıklar yazılıyor nice fedakarlıklar yapılıyor.

Yani toplumun zihninin kahramanlık hikâyeleri milliyetçilik ve savaş ile hasta edilmesi gibi bir görüşe sahip olunması en hafif tabirle bu fedakar kahramanlara çok büyük haksızlıktır.
Zira burası terörün her daim kolgezeceği asla durmayacağı bir Ortadoğu ülkesi ve millet savaşı ve kahramanlık hikayeleri diyerek sıradanlaştırdığınız şeyi ezber etmek zorunda

Çünkü haberlere bile çıkmayan sıradan bir günlük rutin hikâyede dahi hergün bazı çocuklar babasız bazı kadınlar eş siz kalıyor.
Sert eleştirdiğimi düşünmeyin zira bu kavramları basite indirgemek düşündüğünüzün aksine toplumda sonraki kuşaklarda milli bilinci yitirerek bağımsızlıktan uzak mandacı zihniyete gebe bırakır.

Not: sol sporlu olarak yapıyorum bu eleştiriyi.

1 Beğeni

1.- 2. ww ve öncesindeki avrupada yaşanan savaşları ve öncesindeki savaşları incelemenizi tavsiye ederim. Sadece 1 savaşta, ww2’de on milyonlarca insanları öldü Rusya ve Almanya’nın. Türkiye dünya en fazla acı yaşayan, en fazla savaşan ülke diye bir şey yok.

İngiltere, Fransa yüzyıllar boyunca birbirleriyle savaştılar, bunlar üzerine filmler çekilde, romanlar yazıdı. Şimdi medeni bir şekilde yaşayabiliyorlar.

Bu çağda savaş sadece barış yapmayı bilmeyen insanlar için zorunluluktur veya savaştan çıkarınız vardır siyasi ve maddi olarak.

Kusura bakmayın da bunun sorumlusu biz değiliz heralde, hesap sorulması gereken birisi varsa devleti yönetenlerdir.

Terör demişsiniz de, çözüm süreci yapanlar sınırlara mahkeme kuranlar, teröristleri davul zurna ile karşılayanlar/karşılanmasına göz yumanlar ile bugün bu milliyetçi havayı yaratanların aynı kişiler olması size hiç garip gelmiyor mu? Devlet, siyaset her zaman her şeyi kullanır. Milliyetçilik, inanç, manevi değerler bunlar güçlü duygular olduğu için kullanılmaya son derece müsaittir.

Devlet, siyaset toplumun zihnini istediği gibi yönlendiriyor sizde insanlar kendi iradesiyle bir şeye karar veriyor zannediyorsunuz, evet kendi iradesiyle karar veriyor olabilir ama karar verme mekanizması ders kitapları, müfredat, haberler, diziler, filmler, kısacası propaganda mekanizmaları ile manipüle edilebiliyor. Bunu reklam sektörü bile yapıyor devletin yapmadığını mı düşünüyorsunuz? Bunun en net örneği çözüm süreci ve şuanki milliyetçi ortamdır. O günlerde çözüm, barış şarkıları söyleyen kişiler bugün milliyetçilik rüzgarı estiriyor. Bunun bilincinde de değiller çünkü devlet ve siyaset insanların zihinlerini yönlendirmek gibi bir yeteneğe sahip.

Son 20 yıldan bağımsız konuşuyorsanız, 20 yıl önce bu toplum böyle değildi. 15 yıl önce yayınlanan tv reklamlarının bile şu an yayınlanması mümkün değil. İster kabul edin ister etmeyin toplum değişiyor/değiştiriliyor.

Bir de sanırım “hasta” sözcüğünü kullanmamdan rahatsız olmuşsunuz, bunun sebebini açıklayım. Toplum hasta oldu bunun da en güzel örneği ABD, İngiltere dahi Çin’i Uygurlu soydaşlarımıza karşı soykırım yapmakla suçlarken bizim sessiz kalmamızdır. Toplumun burada devlet eliyle nasıl yönlendirildiğini de görebilirsiniz, uygurlar söz konusu olunca toplumun milliyetçiliği yok olmuyordur sanırım değil mi?

Görmemişin bir çocuğu olmuş öpmüş başına koymuş derler. Türkiye’nin de şu an o durumda olduğu nasıl da belli. Sanki 50 - 60 yaşında android telefonla yeni tanışıp sosyal medyada kendini -bilmeden de yapsa- gösteren ve ilgi çekmeye çalışan yaşlılar gibi. Astronot desek neren eksilecek arkadaş? Kendini dış ülkelerden ayırmaya neden bu kadar heveslisin? Öte yandan önerilere bakıyorum da saçma sapan şeyler. Uzaygezer, Uzaygezgini, Uzayinsanı, Uzayadamı gibi önerilerin kurtarır yanı varken; gökmen, cacabey gibi inanılmaz absürt isimler kahkaha atmama sebep olutor. :joy: :joy:

2 Beğeni

Astronottan farklı bir şey gerekiyorsa illa, Evrenot olabilir gibi. Göktürk ise uzaya gitmesi planlanacak ekibin adı olabilir ama astronot kelimesi yerine geçmemeli. Onun dışında önerilenler olmaz gibi.

Ha ama günün sonunda, neden astronottan farklı bir kelimeye ihtiyaç duyalım ki?

1 Beğeni

Hayır hasta sözcüğünü kullanmanızdan rahatsız olmadım, kahramanlık destanlarından verilen savaşlardan bahsederken bu kadar basit bir ağızla normalize etmenizi hoş karşılamadım sadece.
Dünya tarihindeki neredeyse hemen her savaşı ezbere bilirim aşırı ilgili çeken eğilimim olan bir konudur keza önerdiğiniz şeyleri kitap yada internet harici olarak devlet arşivlerinden de epeyce okudum şükür öyle erişimlerim imkanlarım oldu.

Yanlış anlaşılmasın savaşı savunmuyorum yahut millete size ona buna suçlama yöneltilmiyorum tabiki suçlusu siz değilsiniz fakat ortada bu savaşın durmayacağı ve sürekli ocaklara ateş düşmeye devam edeceği gerçeği varkende suçlusu biz değiliz diyerek normalize edemeyiz yapılan fedakarlıkları.

Evet suçlu her daim siyask erk tir bunu her daim belirtirim keza terör istisnasız (global ölçekte) her hükümetin ekmeğine yağ çalar siyasette elini güçlendirir hiçbir siyasi oluşum terörün tamamen bitmesini istemez bu konu net.

Ama unutulmamalıdır ki sonuç itibariyle siyaset sonucu mecburende olsa birileri yinede milli bilinç ile koşa koşa terörle mücadele ediyor lükslerinden vazgeçiyor yaşayabileceği güzelliklerden normal hayatlardan vazgeçiyor ve bu işi yürekli bir şekilde büyük fedakarlıklar ile yapıyor.
Suçlusu belli evet o konuda köküne kadar hem fikiriz lakin suçlusu biz değiliz diyerek kahramanlık destanları milli bilinç vb konularda basitleştirmek şu Cumhuriyet tarihine şu topraklara şehit kanlarına büyük saygısızlık olur.

Kahramanlık destanı denen milletin genetiğine işlemiş ve laf ettiğiniz destanlarınız olduğu için şükretmelisiniz. O destanlar sayesinde şuan bahsettiğiniz o açılımlara vs ye rağmen bir Suriye yahut ırak, Filistin olmadık bundan 100 sene önce.

Velhasıl sadece bu kavramların basit ağızla alelade şeyler gibi bahsedilmesinden rahatsız oldum o kadar. Emin olun filmlerde gördüğünüzden kitaplarda okuduğunuzdan çok ama çok fazlası var o suçumuz olmayan savaşların yaşandığı vakitlerde gerçekleşen yaşanan.
Buradan böyle rahat ferah geniş bir şekilde bu dille ağzınıza alamazsınız o kamuflajlıların yahut nene hatunların fedakarlıklarını.

Yalın olarak siyaseti eleştirin siyasetçiyi eleştirin.

Ben buna inanmıyorum ve buna inanmak, ona göre yaşamak zorunda da değilim kusura bakmayın.

Eleştiri yapmıyorum dünya görüşümü yansıtıyorum, olayları ve yaşananları sizden farklı algılıyorum kısacası. Bu da en doğal hakkım.

İnanmayabilirsiniz ben size varyasyon değil esas olanı söylüyorum tercih sizin düşünce özgürlüğünüz var.
Özgür olmadığınız tek konu normal kelamlar ile de olsa normalize edecek şekilde dil uzatmamanız gereken ince kırmızı bir yazılmış yaşanmış destansı milli mücadele çizgisi.
Malum bazı şeyler kitapta yazandan fazlasını barındırıyor yaşanmışlıklarda.

Gerçekler ve hakikat sizin tekelinizde değil. Ne kadar rahatsız oluyorsanız olmaya devam edin çünkü kendi doğrularımı anlatmaktan geri durmayacağım. Rahatsızlığınızla mücadele etmek sizin sorununuz. İyi günler.