J.R.R. Tolkien'in Aşk Türküsü "Beren ile Lúthien" Nihayet Türkçede!

Eski İngilizce’yle mi yazılmış…

Evet; Metis’in Yüzükler’in Efendisi çevirisinde Elfler’in konuşmasının lisan-ı Osmani ile karşılandığı yazar. Ne büyük bir buluş! Kutluyorum kendilerini… Buradan da Elfler’in 3-4 dilin karışımından oluşan bir dil konuştuğunu mu anlamalıyız; Osmanlıca denen saray dili/dilciği öyleydi de…

2 Likes

Yazar eski ingilizce kelimeleri kullanmışsa, çevrilirken eski türkçe kelimelerin kullanılması bence daha uygun. İngilizce bilenlerin kendi eski kelimelerini anlama oranıyla bizim kendi eski kelimelerimizi anlama oranı bir midir? Bu hassas bir ayar ve tartışılabilir.

Kapak çok güzel olmuş. İthaki sonunda orta dünyaya yakışır bir kapak yapmayı başarmış.

Elimizde o varmış onu kullanmış. O hissi verebilmek için daha iyi bir seçenek gelmiyor aklıma. Düz çevrilseydi gereksiz bir kayıp yaşanırdı bence.

Ancak (kitabı okumadım mesajlardan yola çıkıyorum), çeviride Eski Türkçe değil, Osmanlıca denen karma saray dilindeki Arapça, Farsça sözcükler kullanılmış… Dolayısıyla çeviride bizim kendi eski sözcüklerimiz kullanılmış olmuyor…

1 Like

Çevirmenler her zaman, her konuya egemen olacak diye bir şey yok. Bir örnek vereyim:

Kayıp Rıhtım’ın eski versiyonunda bir Çiğdem Erkal İpek Söyleşisi var. İpek bu yazıda şöyle diyor:

Çeviri sırasında en çok ilgimi çeken noktalardan biri de Elfler’in kullandığı alfabe, yani Rün’ler oldu. Mesela yüzüğün içindeki yazı Elf alfabesiyle. Elf Alfabesi, Orhun Yazıtları’nda kullanılan Göktürk Alfabesi ile neredeyse aynı. Tolkien bir dilbilim profesörüydü ve Orhun Yazıtları’nı bilmemesine imkan yok.

Öncelikle Elfler rün kullanmıyordu, rünleri cüceler kullanıyordu. Bu yazının Göktürk yazısı ile aynı olduğunu söyleyen İpek, yanlışa düşüyor. Çünkü Tolkien rünleri ortaya koyarken Futhark yazısından (Eski Germenler’in kullandığı abece) yararlandı. Ancak gelin görün ki Futhark yazısı ile Orkun yazısı biçimsel bakımdan birbirlerine çok benzerler; hem de fazlasıyla çok… Bu benzerliğin nedenleri üzerine çeşitli görüşler var ama bu durum konu dışı tabi (en azından şimdilik)…

3 Likes

Sözcükler bize bunu hissetiriyorsa gerçekten bizim olmalarına gerek yok. Ben de okumadım.

Ben de bilmiyorum ki öyle olma ihtimali var mı acaba diye düşündüm.

1 Like

Konu dışı ama, Göktürk kağanı İstemi’nin Doğu Roma imparatoruna gönderdiği mektubun İskitçe olduğunu yazar Priskos. Yani esasen Orhun dediğimiz abecenin adı İskit abecesidir. Runik yazının İskit abecesinden etkilendiği açıktır. Çünkü benzerlik çok fazladır

2 Likes

Germen kavimlerinin eski yazısı olan Futhark yazısı ile Türkler’in eski yazısı olan Orkun yazısı arasındaki benzerliklerin nedenleri için şunlar sıralanabilir:

  • Tarihin çok eski dönemlerinde Germenler’in ataları (Proto-Germenler) ile Türkler’in atalarının (Proto Türkler) komşu olmaları.
  • Hunlar zamanında Germenler’in önemli bir bölümünün Hun Devleti’nin (Avrupa Hunları’ndan söz ediyorum) sınır ve egemenliği içinde yaşamaları. (Efendim Hunlar, Göktürkler’den çok önce yaşamışlardı diyebilecekler için önceden ve hemen şunları söyleyim: Göktürkler Hunlar’ın devamıdır ve Hunlar, Orkun yazısının öncül halini kullanırlardı ki bunu Esik Kurganı (MÖ 5.-4. yy) ile Kuray Kurganları’ndan (MÖ 4. yy) çıkan eşyalar üzerindeki yazılardan açıkça anlayabiliyoruz
  • Türkler’den bir topluluğun eski dönemlerde Kuzey Germenler’in (Vikingler’in ataları) aralarına karışıp egemen konuma geçmeleri ve daha sonra içlerinde erimeleri.

Bu olayların geçtiği dönemlerde Orkun yazısı Germenler tarafından kullanılmaya başlanmış ya da zaten kullandıkları kendi yazılarını etkilemiş olmalıdır. Futhark yazısının ortaya çıkışı ve Orkun yazısı ile aralarındaki benzerlikler için bu nedenler sıralanabilir.

Not: Kurban olayım bu yazdıklarımdan Germenler, Vikingler Türk’tür gibi abuk subuk sonuçlar çıkarmayın… :joy:

3 Likes

Merhaba kafama takılan bir şey kaldıda,şimdi bu kitap yurtdışında sadece özel ciltli,resimli olarak çıktı ve resimleri renkli idi,bu Türkçe ince baskısında siyah beyaz mı?

Yazdıklarınıza katılıyorum, zaten yabancı kaynaklarda İskitlerle Hunlar aynıdır şeklinde ifadeler var. Aynı olmaları ifadesinden, Hunlar’ın İskitlerin devamı olduğunu anlıyoruz. Dolayısıyla Hunlar da İskit abecesi kullanmışlardır. İskit-Hun-Göktürk birbirinin devamıdır.

1 Like

İskitler konusunu biraz açmak gerekir… “İskit” sözcüğü Eski Yunanlılar tarafından İran ve doğusunda yaşayanları tanımlamak için kullanılırdı. Bu gelenek Roma tarafından da benzer biçimde sürdürüldü. Ama Eski Yunanlılar, bu halkların yalnızca batı kanadını tanıyorlardı ve bunlar da Turani (Türk) değil İrani idi. İskitler olarak tanımlanan halkların doğu kanadı ise Sakalar’dı ve bunlar Türk olup Hunlar’ın öncülleri idi. Dolayısıyla İskitler Türk’tü demek ne kadar yanlış ise İskitler Türk değildi demek de o denli yanlıştır. Eski Yunanlılar’ın İskitler dedikleri halkın doğusunu oluşturanlar Türk’tü…

1 Like

Siyah beyaz.

1 Like

Zaten İskitleri bir nevi konfederasyon olarak düşünmek gerekir. Yani birden fazla (millet diyelim) unsurdan oluşuyordu. Yalnız, Türkler sadece Doğu kanadında değil, batı kanadında da vardı.

Neyse hocam, söz sözü açıyor, konu başlığını farklı noktalara taşıdık :slight_smile:

1 Like

Evet… Beni sopa ile kovalamalarından önce susuyorum… :joy:

1 Like

Vah vah vah güzelim kitap ne hale gelmiş :frowning:

Başlığı ne hale getirdiniz yahu? İki dakika gözümü çeviriyorum ve bir geliyorum beynim yanıyor okuyacağım derken.

@Blackheart Bir Müsellah kelimesinden İskit kelimesine kadar gelmişsiniz. :smiley: Tebrikler @Faust :rofl:

Neyse konuya dönecek olursam ben de kitabın renkli olmasını isterdim ama mümkün değilmiş şu an demek ki. Açıkçası diğer yandan da düşünüyorum ve iki kitabın 52 liralarda dolaştığı bir dönemdeyiz. Emre Bey bu konu hakkında açıklama yaptı. Bence mümkün olsa veya olursa mutlaka renkli baskı da gelirdi. Bazen şartlar ne gerektirirse öyle olur. Bu konuda da böyle düşünüyorum. Pozitif bakış açısına sahip bir insan değilim aslında. Genelde negatif yönde eğilimim vardır ama düşünüyorum ve uzun zamandır olmayan bir kitap günümüz şartlarında gelmiş. Benim için yeterli. Kapağı çok beğendim. Hamdi Bey’in ellerine sağlık. İçerik olarak da daha okumadım. Okuyabildiğim zaman o konuda da yorum yaparım.

2 Likes

Tolkien okumaya Hobbit’ le başladım ve Yüzüklerin Efendisi 1, 2 ve 3 ile devam ettim. Benim okuma sırama göre sırada Silmarillion var ve piyasada bulamıyorum. Söyleyin İthaki’ ye Silmarillion yoksa diğerlerini okumam. :slight_smile: :rage:

1 Like

Kapak şahane olmuş yalnız…

1 Like