Balinaların nefesinde ölümcül virüs saptandı: Türler arası bulaşma riski taşıyor
Bilim insanları, dronlar aracılığıyla toplanan balina nefesi örneklerinde, deniz memelilerinde toplu ölümlerle ilişkilendirilen son derece bulaşıcı bir virüsün varlığını ortaya koydu. Bulgular, virüsün Kuzey Kutup bölgesinde aktif dolaşımda olduğunu doğruluyor.
İngiltere merkezli bir araştırma ekibi tarafından yürütülen çalışmada, Kuzey Kutup Dairesi üzerindeki sularda yaşayan balinalar özel olarak donatılmış dronlar yardımıyla incelendi. Balinaların su yüzüne çıkıp soluk aldığı sırada püskürttüğü mikroskobik damlacıklar, steril petri kaplarıyla toplandı.
Üç balina türü incelendi
Araştırma kapsamında kambur, yüzgeçli ve ispermeçet balinalardan elde edilen nefes örnekleri, deri biyopsileriyle birlikte analiz edildi. Yapılan incelemelerde, daha önce balina ve yunuslarda kitlesel ölümlere yol açtığı bilinen “cetacean morbillivirus” adlı ölümcül virüsün izlerine rastlandı.
Elde edilen veriler, söz konusu virüsün Kuzey Kutup Dairesi’nin kuzeyindeki sularda dolaşımda olduğunu açık biçimde ortaya koydu.
Deniz memelileri için ciddi tehdit
Araştırmacılar, son derece bulaşıcı olan virüsün balinalar, yunuslar ve muturlar arasında hızla yayılabildiğini; türler arası geçiş yapabildiğini ve okyanuslar boyunca taşınarak deniz memelileri için büyük bir risk oluşturduğunu vurguladı.
Çalışmanın yazarlarından Prof. Terry Dawson, balina nefesinin dronlarla örneklenmesini “çığır açıcı” bir yöntem olarak nitelendirdi. Dawson, bu yaklaşım sayesinde canlı balinalarda patojenlerin, hayvanlara stres ya da zarar vermeden izlenebildiğini ve hızla değişen Arktik ekosistemlerdeki hastalık dinamiklerine dair kritik veriler elde edildiğini belirtti.
Norveç’teki Nord Üniversitesi’nden Helena Costa ise uzun vadeli izleme çalışmalarının öncelik taşıdığına dikkat çekerek, bu yöntemin önümüzdeki yıllarda balina sağlığını etkileyen iklim değişikliği, çevresel baskılar ve hastalıklar gibi çoklu stres faktörlerini daha iyi anlamaya katkı sağlayacağını ifade etti.
King’s College London, Kraliyet (Dick) Veterinerlik Çalışmaları Okulu ve Nord Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen araştırmanın ayrıntıları, BMC Veterinary Research dergisinde yayımlandı.
AA