Bir Rahatsızlık (Dilin Düzgün Kullanımı)


(Mustafa Güngören) #1

Dikkatimi son zamanlarda çeken bir şey oldu: Rıhtım ailesinde dilin belli kurallarının uygulanışı açısından geriye bir gidiş… İlk başlarda pek önemsemiyordum; zira hepimiz dilin üstadı değiliz, yanlışlarımız olabilir. Hatta şu an yazdığım yazıda bile noktalama ve yazım ile ilgili yanlışlar olacaktır fakat elimden geldiğince düzgün yazmaya özen gösteririm.

Evet, telefondan yazıyoruz çoğumuz, belki zamanımız kısıtlı ama gittikçe artan noktadan sonra cümleye büyük harfle başlamama, virgül kullanımının neredeyse yok olması(anlayana kadar kaç kere okuyorum), özel isimlerin baş harflerinin büyük yazılmaması ve bu isimlere gelen eklerin kesme işareti ile ayrılmaması, bağlaçların ve eklerin yazımı gibi asgari düzeyde uyulması gereken kuralların çok fazla göz ardı edilmesi beni rahatsız etmeye başladı açıkçası. Her cümlede kural arayan biri değilim. İlla birkaç yanlışımız olur ama istisnasız her cümlede olması forumumuza yakışmıyor.

Bir tespit de şu: Yaşanan bu olayı belki ben abartıyorumdur ama eski forumda çok çok çok nadir olurdu böyle olaylar.

Acaba bu durum benim kuruntumdan mı ibaret, bilemedim. Umuyorum ki öyledir.


Dil ve Anlatım
(Onur Selamet) #2

Yeni forum, yeni insanlar… Zamanla daha iyi olur.


(Beren) #3

Bence çok abartmıyorsunuz aksine fazlası bile söylenebilir. Malesef edebiyatla kitaplarla böylesine içli dışlı bir ortamda dediğiniz gibi çok fazla yazım hatası yapılması hatta bunun cümleyi anlayamayacak hale getirmesi üzüyor. Ben kendi adıma yazılanları da ciddiye alamıyorum malesef :neutral_face:


(Rocket quuen) #4

Bu konuda bebatım desem kağıt üzerindeyken anlıyabiliyorum ama böyle sanal ortamlarda noktayı vürgülu nereye koyacağımı şaşırıyorum .


(Can) #5

Noktalı virgül kullanımı, bağlaçlardan sonra virgül kullanılmaması hatta onları geçtim kesme işareti kullanılmaması anlaşılabilir bir şey bunlar öykü veya benzeri bir içerik yazılamıyor sadece yorum yapılıyorsa göz ardı edilebilir şeyler. Ki öyle de yapmalı zira bir çoğumuzun telefonu Türkçe karakteri bile barındırmıyor klavyesinde ve önerilere de gelmiyor çoğu zaman yazılan kelime. Yine de haklı bir taraf var. En azından nokta koyulabilir zaten noktadan sonra boşluk bırakılınca kendiliğinden büyük harfle başlıyor. Bu özellik bildiğim kadarıyla tüm akıllı telefonlarda var. Yani asgari düzeyde düzgün yazmak bence de gerekli edebiyat forumu olmasını geçtim anlamaya çalışırken bizim zamanımızı yiyor. Yine de forumda her yorumun mükkemel yazılmış ve inci gibi dizilmiş olmasını isteyen ve bekleyen insanlar da var. Onların kafası bence nokta kullanmayı bilmeyen insanlardan bile daha güzel.


(görkem) #7

Samimi bir şey söyleyeyim mi?

Şu hayatta forumlara yazan insanların noktalı virgülüne, bağlacına, büyük harfine, küçük harfine takan güruhu bir türlü anlayamadım.

Dediğiniz gibi burası edebiyat temelli bir forum, ama adı üstünde forum, yani atılan postlardan belli bir edebi düzey beklenmesi bile bana garip geliyor açıkçası.

Herkesin mesleği yazmakla alakalı değil, herkes edebiyat fakültesi mezunu değil, herkes edebiyat eğitimini geçen sene tamamlamadı, herkes Türkiye’de eğitim görmedi, herkes bilgisayar başında yazmıyor.

Çok kitap okuyanın imlası mükemmel ve ya çok iyi olur gibi bir genelleme de yok ayrıca.

Hepsini geçtim ben buraya insanların kitaplar filmler vs hakkında ki genel görüşlerini öğrenmek için giriyorum mesela. Karşı taraf görüşünü bir şekilde aktarabildikten sonra büyük harfi eksik kalsa ne olur kalmasa ne olur düşüncesindeyim.

Foruma üye insanların her biri yazar adayı veya düzeltmen olmadığına göre, attığı post ile edebi bir paylaşımda bulunmadığı sürece, fikirlerini belirtebildikten sonra -de’lerin -da’ların ayrı ve ya yan yana olması benim nazarımda pek bir önem arz etmemekte…

İmlası bozuk bir kişinin attığı bilgi dolu ya da kendi çizgisini gösterebilen postları, imlası düzgün ve ne dediği belli olmayan, ya da ne dediği belli olup son derece politik yazarak kendi görüşünü ortaya çıkarmayan, ya da iki cümlede anlatılacak mevzuyu şişire şişire dört paragrafta anlatan (sanki Robert Jordan :stuck_out_tongue:) (o dört paragrafı da tam anlayabilmek için minimum iki kere okumak gereken) kişilerin postlarına da yüzlerce kere tercih ederim.

Bunlar benim bu konuda ki kendi görüşlerim, muhtemelen çoğunuza da ters gelecek ama napalım …

Bu da mevzunun ortasında viral reklam gibi bir şey olmuş söylemesem olmazdı :slight_smile:


(Yusuf Ekici) #10

Eski foruma ilk üye olduğumda nasıl mesajlar attığımı hatırlamıyorum ancak umarım buraya gelen bazı mesajlar gibi değillerdir çünkü açıkça söylemek gerekirse buraya yazılan bazı mesajları yarısında hafif bir iç çekişle okumayı bıraktığım oldu.

Benim bu noktada söyleyeceğim tek şey kalite dediğimiz şey her türlü oluşumda herkesin katkısı ve emeği ile oluşur. Eğer kaliteli içeriğe sahip olmak istiyorsak herkes bireysel düzeyde yazdığı şeyin kalitesine dikkat etmek zorunda. Ayrıca burası öğrenmek için bulunabilecek en uygun yerlerden biri. Bazılarımız kendini geliştirmek konusunda bu kadar tembel olmamalı bence. Her ne kadar yakınsak bile burada da attığı mesajlar harika olan kişiler var. Bu kişileri takip edip okumak göz alışkanlığı nedeniyle bile olsa asgari düzeyde okunabilen şeyler yazılmasına yardımcı olur.

Bunları söyleyerek amacım herkeste kötü yazacağım korkusu oluşturmak değil. Yazmaktan ama daha önemlisi yanlış yapıp düzeltmekten çekinmeyelim.

Çok biliyormuş gibi konuşmuş olabilirim ama kusura bakmayın artık. Bir de mesajların kaç kere düzenlendiğinin hesabını neden tutuyoruz diye sormak istiyorum. Gönderdiği mesajı sonradan kırk kere düzelten birisi olarak kendimi baskı altında hissediyorum sayaç olunca :joy:.


#11

Açıkçası ben de yazım kurallarına dikkat edenlerden biriyim. Sadece burada değil her alanda diline dikkat etmeli insan. Bunun için edebiyatçı olmaya gerek yok. Arada sırada yanlışlıkla yazılmış olanları es geçiyorum ama umursamazca, boşvermişlikle üstünkörü yazılan yazıları forumda görmek hoşuma gitmiyor. Okumuyorum da bir süre sonra.


(galeme) #12

Kimseden dört dörtlük bir Türkçe beklenmiyor ama iki kesim var ki beni gerçekten bazen çileden çıkartıyor.

Birincisi noktalama işaretlerinden sonra boşluk bırakmayanlar.
İkincisi ise noktalama işaretlerinden önce boşluk burakanlar.

Yahu hiçbir dil bilgisi bilmesen bile senden başka öyle yazan olmadığını görünce de mi bir şeyler dank etmiyor kafaya?


#13

Kimseyi eleştirmek değil niyetim. Ama kendi adıma söyleyeyim, bazen bir yorumu okuyorum ve ne dediğini anlayamıyorum. Şimdi birileri içinden, “O senin anlama güçlüğün.” diyebilir. Evet bu da olabilir :slight_smile:

Ama kişisel olarak, -de bağlacını doğru şekilde görmemek, noktasız cümleler bütünü beni ciddi ölçüde rahatsız ediyor. Noktalama işaretlerini geçtim, çok sıradan kelimelerin bile gelişigüzel konuşma diliyle ve yanlış yazılmasına katlanamıyorum.

Fakat elbette @crusherma ya şu noktada katılıyorum; herkes bunun gerektirdiği bilgi birikimine sahip olmayabilir ya da o bilgiyi bu platformda kullanmak zorunda değildir. Ama yine de, anlaşılabilmek adına kişinin kendi seçimi bu yönde olmalıdır diye düşünüyorum. Kaldı ki; hiç bir yerde dikkat etmediğimiz için belki de kendimizi düzeltemiyoruz bir türlü. Okuduğum öykülerde bu ve bunun gibi sorunlar gördüğümde zaten eleştirime ekliyorum.


(Cemalettin Sipahioğlu) #14

Vallahi de billahi de bu gruba giriyorum :joy: Kendimi kısaca ve özetleyeceğim niyetiyle başlıyorum yazmaya; sonuçsa ortada :sweat_smile: Kendimi kısa ve öz açıklamaya gayret ediyorum. Tabii o hedefin çok uzağındayım :sweat:

Kendi görüşünü ortaya çıkarmamayı anlamadım :thinking: Ben hep görüşümü sunmaya çalışıyordum. Onu da mı tutturamamışım acaba :sweat: ? Fikir beyanında bulunurken, duygu ve düşünceleri otosansürden geçirmeyi mi kast ettiniz? :thinking:


(Barışcan Bozkurt) #15

İmla hatalarına çok takan birisi değilim fakat son zamanlarda bunun artışı benim de dikkatimi çekti. Sözlük sitelerindeki yazılan cevaplar gibi yorumlar görmek beni de rahatsız ediyor. Kimseye gönderme yapmak istemiyorum ama en azından cümleye büyük harfle başlanabilir.


(Eren Diakotra) #16

hoşlanıp hoşlanmamak size kalmış okunabilir olduğu sürece yanlış veya güzel yazıp yazmamam hiç umrumda olmaz önemli olan anlaşabilmek güzel görülmek değil


(Eren Diakotra) #17

Haklısın son dediğinde tüh allah belamı versin :smiley:


(galeme) #18

Çoğu zaman anlaşılmıyor ki böyle yazdığınız zaman.


(nostaljik portakal 🍊 ) #19

Noktalama ve imlaya dikkat etmeyip de, “Yeağ ne önemi var abartıyosunuz abiiğ,” diyenler ya noktalama bilmiyordur ya da konuşurken Türkçeyi de düzgünce konuşamıyordur. Burasının edebiyat forumu olması da önemli değil doğru şekilde yazmak için. Kullandığınız dil Türkçeyse imlasını, noktalamasını da düzgünce yazmalısınız. Noktayı virgülü nereye koyacağını bilemeyen varsa ve bunun farkındaysa test çözmek muhteşem bir öneri bence. Düzgün bir şekilde yazma bilgisi bize de gökten inmedi neticede. Ayrıca kurallı bir Türkçe cümle kurmak ne zamandan beri edebî seviye belirten, aydın kesimin kullandığı veya hoş görünmek için yapılan bir şey oldu?

Hamiş: Gözünüzü seveyim Türkçe konuşun. Memleketin dili o. İngilizceye abanıp buraya aktarmanın bir anlamı yok.


(Ozancan Demirışık) #20

Türkçeyi doğru kullanmak, “güzel görünmek” değildir, öyle bir amaçla yapılmaz. Kişinin kendine, başkalarına ve diline duyduğu saygıdan doğar. Türkçeyi doğru kullanmak edebi metinlere özgü bir gereklilik değildir, hatta gereklilik de değildir, kendiliğinden olmalıdır; zorlayınca bir şeye benzemez. “Aman ne olacak, burası altı üstü forum” gibi bir anlayış, kendine saygısı olan bir insan tarafından nasıl benimsenebilir, anlamıyorum.


(görkem) #21

Sizi özellikle düşünerek yazdığım bir mesaj değildi :slight_smile: . Sorunuzun cevabını kısaca örnekleyeyim , Rahmetli Süleyman Demirel’in basın açıklamalarını hatırlarsanız tam olarak tasvir etmeye çalıştığım şeyin karşılığına denk geliyor.


Gelelim yazıda imla ve nitelik hakkında ki tartışmalarımızın şahsım için ikinci kısmına. Efendim şimdi son durum nedir? Üç parçaya ayrılmış durumdayız. İmla fazla önemli değil diyenler, imla çok önemli diyenler, ortada olanlar…

Ben bu durumu bir Erman Toroğlu, Bir Hıncal Uluç tarzında sizler için tartışmalı pozisyonlar vasıtasıyla incelemek istiyorum.

Ne demiştim: Benim için nitelik önemlidir, derdini düzgünce anlatabildikten sonra imla ile ilgili önemli bir sorun yoktur. Mesajın değerine bozuk imla fazla zarar vermez.

Şimdi önce şu mesajı inceleyelim.

Nasıl mesaj?

Kör oldunuz değil mi? Büyük harf yok, virgül yok, nokta yok, yok oğlu yok… Tek bir şey var. Kullanıcının anlatmak istediği şey (iyi, kötü) düzgün bir biçimde okuyucuya geçiyor.

Diyorki benim için önemli olan anlaşabilmek ve anlatmak istediğimi karşı tarafa aktarabilmektir. İşin söz sanatı, imla vs. kısımları ise beni ilgilendirmez.

Bunu demiş, zannediyorum şu yazıyı okuyup bunu anlamayan olmadı.iyi ve ya kötü, düşüncelerini belli bir saygı çerçevesinde ifade etmiş. Cümleler bozuk, imla katledilmiş ama hakaret içeren, kimsenin şahsına kırıcı olabilecek herhangi bir ifade de bulunulmamış.

Sevgili imla herşeydir diyen arkadaşlar için bu mesaj mesela yok hükmünde. Tamam saygı duyuyorum buna.

Gelelim ikinci bir örneğe:

Mesajı inceleyelim: İmla da herhangi bir bozukluk yok. İmlanın önemini vurgulamaya çalışan bir mesaj hazırlamış, ‘’ ‘’ gibi işaretlerle dikkat çekici kelimeleri vurgulamış. Ama bir şey eksik gibi …

Saygı… saygıyı kaybetmiş. Kendi fikirlerini kesin yargı ya da evrensel gerçekler gibi sunmuş. daha enteresanı türkçeyi iyi kullanmayan arkadaşların kendisine saygısı olmayan , çevresine saygısı olmayan, diline saygısı olmayan kişiler olduğunu söylemiş.

Hatta özellikle son cümlesinde ‘‘burası forum, türkçeme dikkat etmem diyen kişi kendine saygı duymaz’’ demeye getirmiş.

Bu konu hakkında kısaca şöyle diyeyim: Milletin saygı anlayışını eleştireceğim derken saygısız olmaktır sizin bu yaptığınız. Konuşalım, tartışalım , fikirlerimizi yarıştıralım ama işi kişiselleştirmeyelim. karşıt görüşlü olduğunuz kişilere saygının sınırlarını öğreteceğim diye yola çıkıp saygısız olan siz olmayın.

Her neyse sözün özü: şu iki mesajda görüldüğü üzere, imlası bozuk ama insanlara hakaret içermeyen 1. gösterdiğim mesajı, imlası düzgün ama öne sürdüğü teorileri bile kanun gibi kabul ederek bir de tanımadığı insanlara karşı genelleme yapmak sureti ile hakaretamiz cümleler kuran 2. mesaja her zaman tercih ederim ve kaale alırım, alacağımda.

Bu yüzden de tekrar ediyorum benim için görüntü değil niteliktir önemli olan.


(Eren Diakotra) #22

İmla yanlışların var adaletli cevap verdigin için saol bu arada!


#23

@Bay_Karamsar Forumda ilk yazdıklarınızı hatırlıyorum da cevap verdiğiniz kişiler sizden tekrar bir açıklama istiyordu. Bazıları gerçekten de iki kez okunması halinde anlaşılıyordu. :slight_smile: O eski üslubunuzu özlüyorum açıkçası :buyucu:

Öykü, deneme gibi yazınsal paylaşımlarda oldukça değerli. Yazarlık, amatör de olsa imla ve noktalamayı gerektirir. Bununla ilgili güzel bir alıntı yapalım daha da net olsun:
“Dili kötü kullanan bir yazar yerilmeli ama iyi kullanan övülmemeli. Dili iyi kullanmak yeter şarttır çünkü.” H.Ali Toptaş

Gelelim günlük forum paylaşımlarına, ben az-çok bakıyorum. Nokta ve büyük harf gibi temel şeyler olmayınca garibime gidiyor, nokta sonuçta neden konmasın. Dünyanın en güzel noktalama işareti :smiley: Kelime yanlış yazılmış ya da Türkçe karakter içermiyormuş pek önemsemiyorum en azından bir başkası için, kendim içinse sırf Türkçe karakter olmadığı için telefondan yazmıyorum foruma. Nokta, boşluk, büyük-küçük harf gibi temel ögeler anlatılmak isteneni daha hızlı ve kolayca anlamamızı sağlıyor.