Osmanlı İmparatorluğu Klasik Çağ (1300 - 1600) Halil İnalcık
Halil Hoca’nın eserlerini hep beğenmişimdir. Bu kitap da beni şaşırtmadı, bilgi dolu güzel ve akıcı bir dille yazılmış bir kitap. Kitabın biçimi Türkiye’de kurgu dışı kitap yazmak isteyenlere ders niteliğinde okutulabilecek bir formda. Dipnotları, kaynakçası, dizini son derece muntazam.
Hoca’nın üslubunu son derece beğeniyorum, kimseye yaranma kaygısı gütmeden doğruları kaynaklarıyla birlikte okuyucuya sunuyor ve bunu yaparken kendi öznel fikirlerini tarihmiş gibi sunmaya da çalışmıyor. E zaten olması gereken bu değil mi? Maalesef ülkemizde bu şekilde pek olmuyor.
Osmanlı Devleti’nin devlet yapılanması, toplumu, o dönemdeki insanların inançları çok sade ve anlaşılabilir bir şekilde anlatılmış.
Ekonominin yapısı, ticaret, esnaf yapısı hakkında belgelere dayalı bilgiler verilmiş.
Medrese yapısı(Eğitim) hakkında yine son derece mühim bilgiler verilmiş, 1300-1600 yıllarında dahi eğitimin nasıl berbat bir durumda olduğu, eğitimden anlaşılanın dini eğitim olduğu ve dini eğitimde dahi Mısır ve Iran’daki gibi yüksek seviye bir dini eğitimin olmadığı, bunlardan son derece geri olduğu gösterilmiş.
Bu medrese yapısının pozitif bilimleri bırakın matematik, geometri, mantık, astronomi, felsefe gibi konulara bile nasıl düşman oldukları ve bunları medreseden nasıl attıkları belgelerle gösterilmiş. Kısacası güçlü merkezi yapının nasıl bağnaz bir bakışı benimsediği ve devlet ideolojisi haline nasıl geldiği çok güzel anlatılıyor.
Bektaşi, kalenderi şaman geleneğin izlerini taşıyan farklı yapıların şeytanlaştırılması, devlet tarafından düşman görülüp yok edilmeye çalışılması yine çok güzel ve kaynaklar ile anlatılmış.
Devletin kendi bağnaz inancını insanlara benimsetmek için her köyde camii inşa edip, imam göndermesi ve bu imamın bir ajan ve resmi ideolojiyi yayma görevi görmüş olması da kaynaklarıyla anlatılmış.
Bunları zaten anca Halil Hoca bu kadar açık bir şekilde anlatabilirdi, insanların şaman geleneklerine ve diğer inanç gruplarıyla iç içe hoşgörülü bir şekilde birbirlerine saygı duyarak yaşarken nasıl bu geleneklerden koparıldıkları ve reddenlerin de öldürüldüğünü kaynaklarıyla belirtmiş.
Sunni bağnaz islamın anadoluya devlet zoruyla nasıl yayıldığı, insanların türk geleneklerinden nasıl koparıldığını şaşkınlık içerisinde okudum.
Tarih okuyacaksanız Halil Hoca’dan okuyun.
Bu arada bu kitabı Halil İnalcık ingilizce olarak yazmış ve dünyada da tarih çevrelerinde ses getirmiş diyebilirim. Kitap sonradan türkçeye çevrilmiş.
Puanım 5/5
