Dipnot olarak da verilebilir ama bence böylede bir sorun yok. Tamamen tercih meselesi. Yanlış çeviri kategorisine girmez.
2 Beğeni
Evet çeviri sorunu tamamen denemez ama rahatsız edici. Ayrıca Snow bir soyad. Yazar kendisi daha ilk paragraflarda soyad olduğundan bahsediyor. Soyad değil de diyemeyiz bu haliyle de özel isim kategorisinde. Muallakta bir konu. Sadece göze battığı için paylaştım. Protesto etmiyorum. 
1 Beğeni
Kitap Türkçe yazılsaydı, bu soyadların İngilizceye çevrilmesi gerekir miydi diye düşünelim mi?
Mesela piçlerin adları 4 bölgeye göre değişse ve adları da Can Kar, Can Deniz, Can Orman ve Can Toprak olsa. Bu soyadları tıpkı GoT’taki gibi o piçin hangi bölgeye ait olduğunu belirtse. Örneğin Can Kar Anadolu’nun doğu bölgesine ait bir piç, Orman da kuzeye gibi…
Bu durumda; çeviride isimler Can Orman olarak mı kalmalı yoksa Can Forest olarak mı çevrilmeli? Orman, soyadını mı temsil ediyor yoksa bölgesel piçliği mi (yoksa her ikisi de mi)?
4 Beğeni
Bence orijinal olarak kalması doğru olur. Yani Can Orman.
3 Beğeni
Westeros’taki piçler Jon’dan daha farklı olabilir. Bölgesel olarak saygınlıkları da farklı elbet. Ellaria Sand, Ellaria Kum olarak çeviriliyor aynı şekilde, yine doğal akışa uymuyor. Bu kural olarak çevirilebilir olabilir, hata olmuyor olabilir ama metnin akışında ne kadar doğal? Okuyucu anlasın diye doğal akışı bozmak bana mantıklı gelmiyor. İsimler aynı dilde korunursa atıfları anlayacağını düşünüyorum. Ben seriyi İngilizce okuyan biri olarak seneler sonra tekrar okuyunca bana yapay gelmiş olabilir elbet ama her okuduğumda garipsiyorum. Yine kitapları çeviri okumayalım orijinal dilde okuyalıma kayıyor. Çok büyük bir emek, çok da güzel bir çeviri ama bu kısımda ben aynı fikirde değilim. Evreni hiç bilmeyen bir insan nasıl karşılıyor onu da bilmiyorum tabii.
Evet, özel isimlerin korunması taraftarıyım. Örneğin, Theon Greyjoy ve Jon Snow’un beraber olduğu metinde sırf Jon’un piçliğinin gösterilmesi amacıyla Jon’un soyisminin çevirilmesi mantıklı gelmiyor. Zaten evrende kişinin ne olduğu belli. Piç diye onun özel ismi veya onu nitelendiren bir şey yok denemez. Yazar kendisi birinci ciltte soyisim diyor. Çevirmene kalan bir şey bu.
Objektif düşünebilmek için farklı birine sordum. Alman asıllı birisi, seriyi de bilmiyor. Bayağı garipsedi mesela. 
@isos81 Seriyi bilmek veya bilmemek de pek değiştirmiyor sanırım.
5 Beğeni
Doğrudur yanlıştır’dan öte, bence itirazların temelinde bu var. Bu ve kitaplardan önce diziyi izlemek.
İnsanlar Jon Snow duymaya / okumaya alışınca Jon Kar’ı garipsiyor doğal olarak.
4 Beğeni
Sıfat niteliği taşıyan bir soyadı çevirip çevirmemek çevirmen tercihi. Jon Kar halinin ‘eğreti’ hissetirmesi orijinaline aşinalıktan kaynaklanıyor fakat bu kişisel bir durum o yüzden çeviriyi hatalı yapmaz.
3 Beğeni
Genelde diziyi önce izleyenlerde, ya da farklı kaynaktan Snow/River vs gibi soyadları duyanlarda bu garipseme çok yaşanıyor 
. Ben diziden önce kitabı okuduğum için bana çok normal geliyor Hatta bence kesinlikle çevrilmesi gereken bir durum diye düşünüyorum. Özel isim/Soy isim olmasından ziyade piç karakterlerin bölgesini temsilen bu soyisimleri taşımaları kitaptaki krallık coğrafyası ve temsil anlamları açısından da kilit.
Kuzeydeki tüm piçlerin soyadı Snow, Fırtınaburnunda doğanlarınki Storm, Nehirovadakilerin River vs bu anlamı hayattaki her piçin taşıması bir önem arz ediyor. O sırada o kişinin nereden geldiğini, nerede doğduğunu ve ailesel hiçbir statüsünün olmadığını karşısındaki kişiye belirtiyor ve soyluluk sisteminde yazılmış bir ortaçağ kurgusunda bu çok önemli bence. Yani karakter ismi ile her tanıtıldığında aynı zamanda bir sıfat görevi görüyor bu soyadlar. Bu nedenle çevrimi ve anlamı ile kullanımı her yazıldığında gerekli diye düşünüyorum. Dipnot kullanımı doğru olmaz bu nedenle. John Snow/Kar durumunu sürekli gördüğümüz için normalleşiyor ama bir Nehir’i 300-500 sayfada bir görünce her seferinde dipnot ile ayrıca belirtemezler muhtemelen, bu da İngilizce bilmeyenler için taşıdığı anlamda kaçma yaratabilir. Bir kere görülen bir dipnotu tüm seri boyunda her kullanımda akılda tutamayabilir okur.
Dizinin popüler olduğu dönemde kendi çevremde çok tartışmıştım bende bu konuyu 
.
8 Beğeni
Almanca, İtalyanca, İspanyolca vs. diğer dillere çeviride Snow mu bırakılmış yoksa soyadlar da bizdeki gibi çevrilmiş mi, bilgin var mı Özer? Acaba bu konuda bir konsensus var mı ya da yazarın fikri alınmış mı? 
ChatGPT’ye sordum:
ChatGPT
Game of Thrones dizisindeki Jon Snow isminin Türkçe kitaplarda “Jon Kar” şeklinde çevrilmesi aslında çeviri dünyasında sık tartışılan bir konu. Bunun iki farklı yaklaşımı var:
Anlamı Çevirme Yaklaşımı (Jon Kar)
Bu yaklaşımda isim anlamıyla birlikte çevrilir. Bunun bazı gerekçeleri var:
- Westeros’ta bölgesel piç soyadları vardır. Kuzey’de “Snow”, Riverlands’te “Rivers”, Dorne’da “Sand” gibi.
- Bu soyadların anlamı hikâyede sosyolojik bir işaret taşır.
- Türkçe okuyan biri “Snow” kelimesinin kar anlamına geldiğini bilmeyebilir.
Bu yüzden çevirmen şöyle düşünmüş olabilir:
“Okur bunun sembolik bir soyadı olduğunu anlamalı.”
Bu mantıkla:
- Snow → Kar
- Sand → Kum
- Rivers → Nehirler
gibi çevirmek anlam aktarımı açısından mantıklı sayılabilir.
Özel İsimleri Çevirmeme Yaklaşımı (Jon Snow)
Modern çeviri eğiliminde ise çoğu kişi şöyle düşünür:
- Özel isimler çevrilmez.
- Kültürel bütünlük korunur.
- Okur zaten zamanla anlamı öğrenir.
Bu yüzden dizide ve çoğu modern baskıda isim Jon Snow olarak bırakılır.
Benim değerlendirmem
Bence en iyi çözüm genelde:
Jon Snow bırakıp dipnot veya bağlamla açıklamak.
Çünkü:
- Westeros evreninin kültürel dokusu korunur
- İsimler diziler, oyunlar, fandom ile tutarlı olur
- “Jon Kar” biraz garip ve yerelleştirilmiş hissettirebilir.
Örneğin Türkçe kulağa şöyle geliyor:
- Jon Kar
→ biraz fantastik roman çevirisi hissi - Jon Snow → evrenin özgünlüğünü koruyor
İlginç bir detay:
Aynı tartışma **George R. R. Martin’in roman serisi A Song of Ice and Fire için birçok dilde yaşandı. Bazı diller Snow’u çevirdi, bazıları orijinal bıraktı.
isos: Diğer dillere çeviride nasıl bir yöntem uygulanmış, Snow mı bırakılmış yoksa bizdeki gibi çevrilmiş mi?
Jon Snow ismi farklı dillere çevrilirken iki farklı strateji kullanılmış:
- Orijinal bırakma (Snow)
- Anlamını çevirme (Kar vb.)
Ama ilginç olan şu: Türkçe, çeviren dillerden biri ama çoğu dil çevirmemiş.
Aşağıda bazı örnekler var:
| Dil | Kullanılan isim | Yöntem |
|---|---|---|
| İngilizce | Jon Snow | Orijinal |
| Türkçe | Jon Kar | Çeviri |
| Almanca | Jon Schnee | Çeviri |
| Fransızca | Jon Snow | Orijinal |
| İspanyolca | Jon Nieve | Çeviri |
| İtalyanca | Jon Snow | Orijinal |
| Portekizce | Jon Snow | Orijinal |
| Lehçe | Jon Snow | Orijinal |
| Rusça | Джон Сноу (Jon Snou) | Transliterasyon |
Gözlenen genel eğilim
- Latin Avrupa dilleri (Fransızca, İtalyanca, Portekizce) → çoğunlukla Snow bırakılmış
- Almanca ve bazı çeviri odaklı diller → anlam çevrilmiş
Örnekler:
- Almanca: Schnee
- İspanyolca: Nieve
- Türkçe: Kar
Bu yüzden Türkçe çeviri dünya genelinde yalnız değil, ama en yaygın yöntem de değil.
Bunun sebebi
George R. R. Martin’in yazdığı A Song of Ice and Fire evreninde bu soyadları anlam taşıyan sistematik soyadlarıdır:
| Bölge | Piç soyadı | Anlam |
|---|---|---|
| North | Snow | Kar |
| Dorne | Sand | Kum |
| Riverlands | Rivers | Nehir |
| Stormlands | Storm | Fırtına |
Bu yüzden bazı çevirmenler “okur bu sistemi anlamalı” diyerek çevirmiş.
Ama dizinin (Game of Thrones) küresel popülerliğinden sonra çoğu yeni baskıda Jon Snow bırakma eğilimi arttı.
3 Beğeni
Teşekkürler ChatGPT
2 Beğeni
Bu da almancası, almanlar yaptığı için biz de yaptık sayıldık. Arkabahçe’den okurken hiç yadırgamamış hatta hoşuma gitmişti.
1 Beğeni
Yapay zeka gene işimizi elimizden aldı Bilmiyordum gerçi diğer dillerde nasılmış. Ama beni şurada kaybetti
Çoğunlukla bu başlıkta bizim konuştuklarımıza paralel demiş ama çevirmem demiş. Hemen silip claude a geçtim .
3 Beğeni
Bilmeden senelerdir fikir ayrılığı olan bir konuyu tekrar açmışım. Kusura bakmayın.
Forumdan ayrı olarak genel olarak tartışıldığını bile bilmiyordum. Bana sadece doğal akışa uymuyor gibi geliyor. Bu seri özelinde değil genel olarak böyle durumlarda orijinale bağlı kalınsa diye düşünürüm.
Çevirmenlik yapan kişilerden de yanlışlıktan öte okuyucunun daha iyi anlaması için bir alternatif olduğunu anladım. Öznele hitap etmek yerine genel kitlenin anlamasına yönelik olduğu için çevirilmesi daha doğru gibi görünüyor.
Ben Jon Kar yerine kendi kafamda Aegon Targaryen olarak okumaya devam edeceğim. Herkese teşekkürler.
6 Beğeni
Merhaba, özel isim sayılsa da belirli bir anlam veya bilgi taşıyan isimler çevrilebilir. Bu bir çeviri hatası kesinlikle değildir. Ek olarak yayınevleri özellikle kurgu kitaplarda dipnot tercih etmez. Bu sebeple çevrilmesi hem çevirmen hem yayınevi kararı olabilir. Evrene aşina olanlar zaten bu bilgiye hakim, Jon Snow ya da Jon Kar olarak belirtilmesi bu okuyucu kitlesi için bir şey değiştirmiyor. Ancak İngilizce bilmeyen ve evrendeki tüm ayrıntılara hakim olmayan okuyucular için çevrilmesi daha doğru diye düşünüyorum. Ek olarak örneğin Stormlands, Storm’s End gibi bir mekanın ya da şehrin vs. bulunduğu coğrafi özelliklere göre bir ismi varsa yine bunun çevrilmesi bence okuyucunun hayal gücünü destekleyeceği ve ona göre kafasında canlandıracağı için daha uygun. Storm, Snow kelimesini de mi bilmiyorlar gibi bir bakış açısı da olabilir ama sonuç olarak okuyucu Türkçe kitap okuyorsa herhangi bir İngilizce kelimeyi bilmek zorunda değil ya da çevirmen/yayınevi biliyordur diye varsayamaz.
8 Beğeni
Jon Kar kendi ağızıyla anlatıyor.
3 Beğeni
Ben de buna katılıyorum. Lisede okumuştum GoT’u. Dizisi falan popüler değildi o zamanlar. Snow olsa direkt soyismi öyle der geçerdim ama Kar olunca her seferinde o aşağılamayı fark ediyorsun. Dizide sürekli Jon Snow diye duyulduğu için insanlar garipsiyor. Zaten piçleri de bu sayede tanıyabiliyorsun. Ellaria Sand ile Ellaria Kum aynı anlamı vermiyor. İlkinde herhangi biri oluyor ikincisinde ise kabul görmeyen biri.
6 Beğeni
Doğru hatırlamıyor olabilirim üzerinden uzun süre geçti ama yazarın kendisi okuyucu ile olabildiğince bağ kurulabilmesi için kendi dilinde çevrilmesini istiyordu. Pek çok dilde dediğiniz yerler kendi dillerinde yazılıyor. Bu sadece bizde olan bir şey değil yazarın tercihi olması lazım.
6 Beğeni
Game of Thrones =Tahtların Oyunu. Bunu bana 2011 yılında İngilizce hocam demişti.
1 Beğeni
Başlığı görünce aklıma geldi, genel bir serzenişimi paylaşmak istedim. Çeviri eleştirisi yaparken kelimeyi bağlamından koparıp tek başına değerlendirmek gerçekten çok sağlıksız olabiliyor. Tek kelimeyle çeviri harcamak da… Biraz canım sıkıldı, oradan biliyorum. 
Benim Hamlet çevirimle ilgili “O kadar kötü bir çeviri ki okuyamadım” yorumu gördüm Instagram’da. Yorumlarda nedenini sormuş biri, karakterlerden birine “Hayırdır” dedirdim diyeymiş. Başkaları da “o zaman almayalım, madem kötü çeviri” demiş. Bu devirde sosyal medya infazı çok tez oluyor. Kelime tercihim eleştirilebilir pek tabii, ama metnin geri kalanındaki üslup özelliklerinden, seçimlerden, Shakespeare’in kendi metninden, Türkiye’deki okur beklentilerinden koparıp “hayırdır” görünce “kötü çeviri” damgası vurmak emeğe biraz haksızlık. Neyse, ben çok dolmuşum galiba. Özetle tek bir kelimeye, cümleye takılıp yargısız infaz yapmayalım, münferit bir durum olabilir, teşekkürler, sevgiler. 
26 Beğeni
Karanlığı Seversin - Stephen King
- Basım, Kasım 2025, Altın Kitaplar, Sayfa 49:
Kamerasını aldı.
He grabbed his camera.
Bence kitabın çevirisi muhteşem. Ama bazen böyle ufacık hatalar gözden kaçıyor. Adı üstünde “ufacık”.
Camera sözcüğü daha çok fotoğraf makinesi için kullanılır. Video çekilen alet genellikle video camera diye anılır. Yani burada karakter fotoğraf makinesini alıyor. Zaten metnin devamında da fotoğrafların banyo edilmesinden bahsediliyor.
Not: Sayfa 60’ta doğru karşılık seçilmiş:
“Fotoğraf makinemi istiyorum.”
Türkçeye geçerken anlamı kısmen değişen sözcükler hızlı çevirmek zorunda olan çevirmenlerimizi zora sokuyor.
Yanlış hatırlamıyorsam bir Neil Gaiman kitabındaydı, cartoon graveyard ifadesi geçiyordu, çevirmen karton mezarlık diye çevirmişti.
9 Beğeni