Evet, bu konu son zamanlarda gittikçe önem kazandı. Özellikle de 3. dalga kahve buna özel bir önem veriyor. Ama tabii ki kahve=kafein şeklinde düşünen pek çok insan için bizim burada konuştuğumuz şeylerin bir önemi yok. Onlar için kahve zaten lezzetli ve kaliteli olması gerekmeyen bir şey.
Hazır konusunu açmışken bunu da yazalım. Pek çok kafenin kapısında “üçüncü dalga kahve” ya da İngilizce olarak “third wave coffee” yazıyor. Peki bu ne anlama geliyor?
Kahvenin yüzlerce yıllık bir tarihi olsa da 20. yüzyıldan sonra kahve tüketimi hızla tırmanmaya, bir kültüre dönüşmeye ve dalgalar hâlinde yayılmaya başladı. Kısaca bunu açıklayayım. Ülkece kahve konusunda geride kalmaya başladığımızı gösteren bir konu bu.
Birinci dalga, 20. yüzyılın başlarından hayata geçti. Bu dönemde seri üretime dayanan ve tüketimi hızlı ve pratik bir kahve çeşidi olan granül kahve icat edildi. Türkiye’de genellikle Nescafe ve Jabocs gibi marka isimleriyle bilinir. Bu dalga ile kahve içmek pratikleşerek her yere girdi. Türkiye’de de etkisini güçlü bir şekilde hissettirdi. Uzun bir süre boyunca Türkiye’de kahve deyince Türk kahvesi dışında akla gelen tek şey buydu.
İkinci dalga, espresso makinesinin icadı ve Stabucks’ın 1971’de kurulmasıyla bağlantılıdır. Espresso makinesinin icadı biraz daha eski olsa da ve Amerika’da zaten yayılmış olsa da Starbucks’a gitmek gibi yeni bir yaşam tarzı ve kültür ortaya çıktı. Ulusal ve küresel çapta faaliyet gösteren kahve zincirleri ortaya çıktı. Standart bir tat sunmaya çalıştılar. Bu tür yerlerde insanların kahve hakkındaki bilgisi de arttı şüphesiz. İkinci dalga deneyimi öne çıkardı. Burada farklı kahve türlerini deneyimleme imkânı bulduk. Bu dalga Türkiye’ye 30-40 yıl geç geldi ama şu an Türkiye’de güçlü bir yer edinmiş durumda.
Üçüncü dalga kahve ise bir önceki dalgaya tepki olarak 2000-2010 arası dönemin sonlarında ortaya çıktı. Bu dalgada büyük kahve zincirleri yerine butik kahve mağazaları öne çıkıyor. Devasa miktarda kahve kavrulmuyor, butik miktarda kavruluyor. Standart bir tat aranmıyor, tam tersine her çekirdeğin farklı bir tadı ve aroması var. Bunun açığa çıkması özellikle arzulanan şey. Bu nedenle kahvenin geldiği ülkenin de ötesinde hangi çiftlikten geldiği, hangi tarihte üretildiği gibi artık çok daha spesifik şeyler öne çıkıyor. Yani bu aşamada kahve kültürüne derinlemesine giriyoruz. Bu dalga Türkiye’ye tam olarak gelemedi. Her yerde kendisine üçüncü dalgacı diyen mekânlar görebilirsiniz ama gerçekte pek çoğu size dandik kahve satan yerler. Granül kahve satan nargile kafenin, kapısına third wave coffee yazdığını bile gördüm.
Türkiye’de üçüncü dalgadan sonrası pek bilinmiyor, ki o bile tam olarak gelebilmiş değil ama dünyada iş bu noktada bitmedi. Kısa süre sonra dördüncü dalga kahve akımı başladı. Üçüncü dalga, kahve çekirdeğinin kalitesinin önemine vurgu yapıyordu. Hâlbuki içtiğimiz bardağın içinde bulunan tek şey kahve değil, su da var. Kaliteli kahve içeceğinin hazırlanmasında kahve çekirdeği kadar su da önemli. İşte dördüncü dalga buna vurgu yapıyor. Bu dördüncü dalgada kaliteli su arayışı tek ayırt edici özellik değil. Bilim ve teknoloji de işin içine daha fazla giriyor. Teknolojik yenilikler, yeni nesil ekipmanlar öne çıkıyor. Bu dalgada kimya bilimi işin içine giriyor.
2010’ların ortalarında beşinci dalga kahve akımı da ortaya çıktı. Bu dalga da Türkiye’de pek bilinmiyor. Bu dalga ise iklim değişikliği, sosyal adaletsizlik gibi konulardan etkilenmiş. Adil ticaret ve çevreci üretim yapılması, doğaya saygılı olunması ve küçük üreticilerin korunup kollanması konuları daha çok öne çıkarılır oldu.
Bu arada farklı kaynaklarda kahve dalgası akımları farklı anlatıyor. Mesela bazı kaynaklarda teknolojik yenilikler dördüncü dalga değil de beşinci dalgada gösteriliyor ve sürdürülebilirlik konusu da altıncı dalga olarak gösterilebiliyor. Ne de olsa isteyen herkesin yeni bir akım yaratabildiği bir dönemdeyiz. Bakalım 7. dalgada ne olacak.
Keşfetimde birçok cold brew tarifi gördüm ama en içime sinen bu oldu. Denedim ve bayıldım. Tarifin detaylarına çok girmeyeceğim, videonun açıklama kısmında her şey yazıyor zaten.
Hassas tartım olmadığı için 100 gr kahveyi 320 ml ölçü kabıyla ayarladım. YZ’ye sordum ölçü şeysini de. Kahvenin tadını ve demini çok beğendim. Kullandığınız kahve de önemli bence, eğer beğenmezseniz farklı kahvelerle de denemenizi tavsiye ederim.
İkinci kez yaptım, o da ilki gibi mükemmel olunca sizlerle paylaşmak istedim. Kahveyi bu şişede hazırladım, 24 saat boyunca buzdolabında beklettim. Hava almayacak şekilde bekletilmesi gerekiyor.
Dün sabah 10 gibi hazırlamıştım bu karışımı. Bugün de aynı saatte dolaptan çıkarıp chemix yardımıyla süzdüm. İki adet filtre kâğıdı kullandım. Posası ağır çünkü, yırtılabilir. İnce tülbent yardımıyla da yapabilirsiniz. Posadan çıkan demlenmiş kahveyi şişeye aktardım ve dolaba koymadan önce bir bardak hazırladım tabii ki.
Filtre kahve sevenler, kahveyi sade sevenler, yani kahveye bayılanlar mutlaka denemeli. Dışarıda içtiğim cold brewlerden çok daha iyi oldu ve ev yapımı. Daha ne olsun? Afiyet olsun
Biz de bir kaç haftadır cold brew yapıyoruz evde. Biz pratik olsun diye french presste oda sıcaklığında 12 saat demliyoruz ama onun haricinde aşağı yukarı aynı tarifmiş. Ben de önerebilirim denemeyi düşünebilecek arkadaşlara.
Ayrıca masa mausepad’iniz çok güzelmiş (nerdeyse aynısından bizde de var ).
12 saat oda sıcaklığı tarifini uygulayanları da görmüştüm ama deneyenler 24 saatin daha iyi sonuç verdiğini yazmışlar, ben de bunu yaptım o yüzden Size de afiyet olsun o zaman
Teşekkür ederim, sizin mousepadinizi de merak ettim şimdi
Bunun kenarları kalktığı için aldığımız yenisi sizinkine çok benziyor. Kendisi hala kargoda görünüyor; ama şundandı. Bu sefer biz de akıllandık, kenarı dikişlisinden sipariş verdik
Eski ve yeni; ikisi de çok güzel Dikişliyi tesadüfen aldım, bilmiyordum yani. Amazon’dan almıştım iki sene önce. Sizin linklediğiniz sitede ürün çeşitliliği çok, almaya karar versem kafayı yerdim şu an. Hepsi birbirinden mükemmel görünüyor Güle güle kullanın
Afiyet olsun, bu şekilde cold brew yapımını bu sene çok görüyorum ama filtre kağıtlarına kahveyi koyup bağlayıp suyun içine attıktan sonra ağzı sıkı bir kavanozda buzdolabında demlemek çok daha mantıklı ve kolay geliyor bana. Çünkü bahsettiğiniz gibi içinde epey bir kahve oluyor ve süzerken kağıt değiştirmek de gerekiyor diğer metodda sadece maşayla filtre kağıtlarını topluyorsunuz ve hazır oluyor. İyi bir kağıt lazım tabi bunun için. Denemeyenlere öneririm kesinlikle.
Her yer nitelikli kahve hazırlayıp sunmak zorunda değil. Millete reçete vermek en hafif tabirle densizlik bana göre.
O tarz bir kahve içmek istiyorsanız, ya kendiniz demleyecek, ya da razıysanız ne satılıyor da onu içeceksiniz. Şurada yanlış bir şey söylemiyor evet ama tavır o kadar yanlış ki. Gittiği yer belli ki üçüncü nesil bir kahveci değil. Konuya bu kadar hakimse girdiği yerin nasıl bir yer olduğunu analiz etmesi 5-10 saniye ancak sürer.
Ben de kahve konusunda bundan belki daha da hassasım ama bir kere bile böyle konuşmadım. İnsanı hobisinden soğutuyor şu kesitler. En itici insan profillerinde zirveye oynar. Bunun bir de balla yıkanmış mı bir şeyler diyen modeli var. Hem bilmiyor hem konuşuyor. Balla işlenmişmiş..
Konuşma tarzı belki biraz irite edici olarak algılanabilir ancak videodaki kadın %100 haklı. Yaz ayına girdiğimizden beri işletmeler maalesef cold brew istenince ya filtre yada espresso üstüne su ve buz ekleyerek önümüze getirir oldu.
Artık cold brewi kendim evde yapıyorum. Hem daha ekonomik oluyor hem de doğru şeyi içmiş oluyorum.
Soğuk filtre ve öğütme konusunda haklı geldi bana ama yani zaten birazcık kahveden anlayan tüketicinin her yerde 3. dalga nitelikli kahveyi bulamayacağını bilmesi gerekir diye düşünüyorum. Kahve için Türkiye’de inanılmaz büyük bir komünite var denenmemiş nitelikli kahveci kalmadı belki de, buralardan yararlanmak yerine sokaktan geçerken girdiğin bir yerden içme macerasına atılıyorsa kişi sonuçlarına da katlanması gerekir bence.
Hayır, eleman istediği şey olmadığı için alternatif sunuyor sadece.Cold Brew yerine al bunu iç diye vermiyor yani. Ne yapsın ne varsa onu söylüyor. Çok da hakim değil konuya belli ki. Bunu marifet gibi anlatıyor olması, ben biliyorum, coffee shopta çalışan bilmiyor egosu.
Merhaba arkadaşlar kendime yeni moka pot aldım. Kahve bilgim sıfır tek bildiğim türk kahvesi. Yukarıda sanalbaharat ve coffee department gibi yerlerden kahve önermişler. Başlangıç olarak yumşak içim şunu al diyebileceğiniz kahve adı var mı?
Markasız pot’uma amazondan daha yeni aldığım ucuz kahveyi önerebilirim beta caffito espresso, beta tea yapmış, markasına bile bakmamıştım eve gelince farkettim, daha önce çayını içmemişimdir ama kahveyi beğendim.
Sezy’nin yang blendi ve Honduras Honey Catuai Micro Lot espresso kavrumu iyidir, yang blendin çok yumuşak bir içimi yok ama dengeli diyebilirim. Honduras Honey Catuai ise gayet yumuşak hoş bir kahve. Sezy özelinde, alırken espresso kavrum aldığınızdan emin olun yalnız.
).
