Yazıyı okumadım açıkcası. Başlık üzerinden fikir beyan edeyim.
Korsan kitap da okumuşluğum oldu geçmişte ilk kindle aldığımda pdf, epub, mobi hepsini okumuşluğum da. Ancak bir gerçek var, eğer siz telif ödeyen yayınevine, gecesini gündüzüne karıştıran ve gerçekten karşılığını çok az alabilen çevirmene, editörüne ve pek çok emekçiye karşılık olarak 0 TL dönüş yapıyorsanız buna suç demiyorsanız bile haksızlık demelisiniz. Önce kendimizi kandırmayalım. Kendimizi kandırmayı bıraktıysak şimdi bunun suç olduğunu da ayrıca ekleyeyim.
Okumak istediğiniz kitap hiçbir şekilde bulunamıyorsa,
Aşırı uçuk sahaf ücretlerine kaldıysa (ufukta yeni baskı görünmüyorsa),
Çok eski baskı ve artık yayınevlerinin basım için ilgisini çekmiyorsa,
Hedef kitlesinde olmadığın yabancı dil baskılarsa,
okuyun bence.
Akademi ve bilim dünyasında yaşanan çıkmazlar ve usülsüzlükler ile kitap-korsan olayını aynı tutmamakta fayda var. Scihub, Libgen gibi yerlerin çıkış noktaları tamamen farklı ve çok daha kapsamlı bir şeye dayanıyor. Akademide kimler nerede ne yayınlatabiliyor, kim kontrol ediyor ve kim izin veriyor, neler gerekiyor, kimin bilimi yayınlanıyor ve kimin bilimi yayınlanamıyor, neden gibi sorulara cevaplar ararken kitap-korsan konusunun aynı şekilde işlemediğini düşünüyorum. TEDx ile ilgili de benzer tartışmalar var onu da araştırmakta fayda var. Libgen ve Scihub akademinin özgürleşmesi adına yaratılmış platformlar. İnsanların çalışmalarının sömürüsünü ve insan kayırılmasını önlemek amaçlarından bir tanesi.
Akademide publish or perish (yayınla ya da yok ol) gibi bir durum var ve bu durumun maddi çıkarlar ile birleştirilmesi sonucu ortaya çıkan devasa seviyede yozlaşmış bir sistem var. Aynı olayı kitaplara yansıtırsak tam tersi bir durum çıkıyor bana göre. Tanınmamış ya da sektöre yeni girmiş yazarlar, çevirmenler, editörler, yayınevleri say no to pirate or perish (korsana hayır de yoksa yok ol) gibi bir şey ile karşı karşıyalar.
Öte yandan baştan aşağı her kurumu yozlaşmış bir toplumda bu tarz şeyleri konuşmak lüks. Yayınevi okuyucunun kazandığı paradaki emeğe ne kadar değer veriyor da yaptığı işi kendi özsaygısıyla birleştirip ortaya koyuyor? Ticari kurum olmak ayrı çakal olmak ayrı bence. O yüzden suç mudur, değil midir bilemiyorum. Umursamıyorum.
Kitabın yayınlanmasında emeği geçen herkese teşekkür etmekle beraber emklerinin gözümde en ufa değerinin olmadığını da belirtmek isterim.
Korsan kitap okumanın uzun vadede kitapların çevrilmesini olumsuz yönde etkileyeceği fikrine katılmıyorum; ben bile korsanını bulamadığım kitabı parasıyla alıyorum. Benim dışımda “doğrudan, güzellikten ve iyilikten” şaşmayan binlerce insan var, yayınevlerine onlar para kazandırsın.
Bir kitabı kütüphaneden veya arkadaşınızdan ödünç almak da yayınevine ve tüm emek verenlere kazanç sağlamıyor. Hatta bazen “Acaba bu nedenle mi kütüphanelere her yeni çıkan kitaplardan birer tane gönderilmiyor?” diye düşünüyorum.
Bir kitabın pdf olarak okunması kütüphaneden daha avantajlı. Tek kitap birden çok kişiye ulaşabiliyor.
Ben emeklerin karşılığının verilmesi gerektiğine inanıyorum, fakat bu durum durumu olmayan insanların edebiyattan uzaklaşmasına da neden oluyor. Kütüphane içeriklerinin çeşitliliği de ortadayken tek bir kesime haklı demek, biraz haksızlık oluyor.
Kütüphane işi düşündüğünüz gibi çalışmıyor. Yazarın onayı gerekiyor (diye biliyorum). O yüzden de her kitap kütüphanede olmuyor. İkisi aynı şey değil yani, birinde yazarın rızası var, diğerinde haberi bile yok.
Edit: Ben de bu şekilde düşünüp bir yazara sormuştum, o da böyle yanıt vermişti açıkçası. Kendim araştırdım dersem yalan olur.
Genel konu hakkında iki görüşün de haklı ve haksız olduğu yanlar var bence.
Ama benim bu başlıkta asıl takıldığım şey bu cümle oldu. Konuyla alakasız olacak belki ama yine de söylemek istiyorum. Bir tartışmanın sağlıklı yürümesi için herkes birbirinin fikirlerini düzgünce okumalıdır bence.
O yüzden bu başlığı açan üyenin yazdığını okumamanız, hadi okumadınız, bunu sanki “böyle başlık açanın fikrine değer vermem” mesajı verirmişcesine ilan etmeniz beni bile rahatsız etti. Bana söylenmiş olsa kendimi çok kötü hissederdim.
Belki bu amaçla söylemediniz, o an okuyacak zamanınız yoktu vs. olabilir ama en azından böyle anlaşılabileceğini belirtmeden geçemedim. Kişisel algılamayın lütfen.
@Leingrad imkanı olanlar basılı kitapları alabiliyorlar zaten tamamen keselim demiyorum. Ama kitapların kopyalarının çıkarılması o kitapların uzun vadede popülerliğini arttırıyor. Yine zaman içerisinde kazanacaklar yani.
@J.S reklam gelirleri gibi kazanç getiren sistemler getirilebilir tabii. TPB’in kurucuları buna benzer bir sistem kurmaya çalışmışlardı. Hesaba bütçeniz kadar bir para yüklüyordunuz aylık. Sonra o ay okuduğunuz kitaplar içinde bu aylık bütçenizi paylaştırılıyordu yazarlara. Şimdi kindle belirli bir ücret karşılığında kitapları açıyor. Yani bu sistemler gelişebilirler ve böyle olması daha mantıklı geliyor bana. Youtube’da premium var ama sonuçta ücretsiz olarak da izlenebiliyor. Kitapları sınırlamak yerine böyle çözümler getirilmesi daha iyi.
@Alladierre parası olmayanlar kitap okumasın demektense savunduğum şeylerin “suç” olmasını tercih ederim ve bundan da gurur duyarım. Maddi dönüt sağlamayan insanlar kitap okumasın diyorsunuz açık açık. Bu kriterlerin hiçbiri sağlanmasa bile bir insanın maddi imkanı yoksa korsan kitap okumasında sakınca yoktur.
@GKS sci-hub ve korsan kitapların motivasyonu aynı aslında farklı değerlendirmemek gerekiyor. İkisi de bilginin özgürleşmesini sağlamaya çalışıyor. Elbakyan komünist. Bilginin şirketlerin ya da akademinin mülkiyetinde olmaması gerektiğini söylüyor. Bilginin sadece zenginlerin sahip olduğu bir ayrıcalık olmaması gerektiğini kamusal bir değer olduğunu söylüyor. Bilginin özgürleşip bütün insanların bilgiye özgürce ulaşabilmesi gerektiğini savunuyor. Evet akademik sıkıntılar var ama Sci-hub’ın temel motivasyonu dediğim gibi bilginin özgürleşmesi. Bu yüzden korsan kitapların ve sci-hub’ın aynı amaca hizmet ettiğini düşünüyorum.
Bunu bilmiyordum. Bizim kütüphanelere yaptığımız kitap bağışlarında tek tek tüm yazarlara ulaşılıyor mu? Eğer öyleyse, bu kütüphanelerin durumunu açıklar.
Bu da sanırım kütüphane ile yazar arasındaki anlaşmaya bağlı, en azından bana böyle demişlerdi. Kimisi belirli bir ücret karşılığı veriyor kimisi de ödünç alınma sayısı üzerinden pay alıyor gibi bir şeyler hatırlıyorum ama çok uzun zaman geçti.
Yazılar farklı yorumlamalara açık oluyor o yüzden herkes farklı bir çıkarımda bulunabiliyor. Hayır kimsenin fikrine değersiz muamelesi yapmadım, zaten okumadığım bir yazıya değersiz diyemem ki. Tam tersi olur da yazıda benim yazdığım gibi yazılar zaten mevcutsa ya da tam tersine başlıktan farklı bir konu işlenmişse benim yorumum kel alaka kalmasın diye baştan yazıyı okuyamadan sadece başlığa istinaden yazılmış bir yorum olarak ele alınsın diye not düşmüştüm.
Yazıyı neden okumadan yorum attın da diyebilirsiniz elbette. Yazdığım yorumun yazıya direkt cevap olmasını istemedim sadece konuya ilişkin bir fikir beyanı bıraktım. Yazıya direkt cevap verebilmek için dikkatli okuyup belki de üstüne düşünmem gerekecekti ki bu zamana şu anda sahip değilim. Ara ara girip bakabiliyorum.
Kimse korsan okumasın demedim aslında. Bu kişilerin kendi verecekleri karardır. Suç değildir noktasına getirmemek lazım sadece onu diyorum. Bu suçtur ancak bu suçun sorumluluğunu alıp isteyen istediğini yapabilir.
İlk cevabınızda bir rahatsız hissetme yoktu, sonradan sizin yerinize rahatsız olanları okuyunca mı fikir değiştirdiniz? Ben başlığa istinaden fikrimi söyledim forum mantığına dayanarak. Sizin mesajınızı cevap olarak da alıntılamadım. Kişisel olarak sizi itham etmekle uğraşmam, yazıyı okumadım dememdeki amaç da buydu zaten. Sizin kişisel fikirlerinize karşı yazılmış bir yorum değildir bu alt metni içeriyordu o giriş cümlem.
İstediğiniz kadar legalize veya dramatize edin, isterseniz korsan okumanız ve reklam yapmanız sayenizde 1000 kişi legal olarak okusun, yazarın rızasını almadan yapılan bu eylem hırsızlıktır (Ben de okuyorum, beğendiklerimi satın alıyorum, öyle bir mekanizma geliştirdim ama hiçbir zaman bu legal bir işlem diye düşünmedim).
Anladım, teşekkürler açıklamanız için.
En azından yanlış anlaşılmalar en başından çözülmüş oldu. Böyle ortamlarda maalesef kişinin ses tonu, hareketleri vs görülüp duyulmadığı için farklı çıkarımlar yapılabiliyor. Siz de kusura bakmayın ama yanlış anlaşılmaya müsait bir durumdu. Biraz da asıl niyetinizin açıklığa kavuşması için yazma ihtiyacı hissetmiştim. Sevindim olumsuz sonuçlanmamasına.
Hırsızlık suçunun oluşması için mülkiyetin veya zilyetliğin ortadan kaldırılması ya da eşyaya zarar verilmesi gerekmez. “Kullanma hırsızlığı” diye bir şey var. İstediğiniz kadar vicdanınızı rahatlatmaya çalışın, fikrî mülkiyeti yok sayın. Korsan kitap okumak hırsızlıktır.
Şahsen eksik bir yaklaşım olduğunu düşüyorum. Kitap dediğimiz şey 100 200 sayfa kağıt parçası olarak değerlendirilemez asıl değerli olan şey içindeki cümlelerdir. Burada evet maddi olarak bir şey çalmış olmuyorsunuz fakat yazarın, yayınevinin çevirmenin emeğini ve hakkını çalmış oluyorsunuz.
Benzer bir durum penguen dergisinin karikatürleri için de olmuştu. Çeşitli mizah siteleri yazarın izni olmadan eserlerini yayınladır ve yazar hukuki hakkını aramaya başlayınca mağdur edebiyatı yapmaya başladılar.
Tabi ki dediğiniz gibi sorumluluğunu alan kişi kullanabilir fakat kanunlar sizin benim canımızı malımızı nasıl koruyorsa sanatçıların da emeğini koruyor.
“parası olmayanlar kitap okumasın demektense savunduğum şeylerin “suç” olmasını tercih ederim ve bundan da gurur duyarım.” ilk mesajda şunu yazmışım. Eğer bu yazdığım yazıda rahatsız olmadığım sonucuna ulaşıyorsanız iyi ki yazıyı okumamışsınız. O yazıdan neler çıkaracağınızı tahmin bile edemiyorum. Duygudaşlık gösterildiği için memnun oldum ve onu belirttim siz neden rahatsız oldunuz bu durumdan? Niyet ölçer misiniz acaba? İlk mesajda farklı düşündüğümü sonradan farklı düşündüğümü iddia ettiğinize göre.
Şunları yazmanız bile ne kadar kompleks sahibi biri olduğunuzu gösteriyor zaten. Hem yazıyı okumuyorsunuz hem beni suçluyorsunuz hem de sizinle uğraşmam zaten diyorsunuz. Savunduğum şeyleri okumadan kendi fikirleriniz ortaya atmanız kendinizden başka hiçbir fikri önemsemediğinizi ve kendi fikrinizi kabul ettirmeye çalıştığınızı gösterir. Böyle de bir tartışma yürümez. Kıymetli fikirlerinizi bana karşı harcayarak heba etmeyin lütfen.
Yayınevi yeni baskı yapmıyor, kitaplar bulunmuyor ve yazar para kaybetmiyorsa epub okurum. İthaki’den çıkan Yüzyılın Bilimkurgu Öyküleri gibi. Ama gidip geçen başka başlıkta gördüğüm “sıfır replika” korsanlara para vermem.
Fikri mülkiyetin yerine açık erişimi savunuyorum. Esas hırsızlık mülkiyettir. Bilgi tarih boyunca ona sahip olan zümreler tarafından diğer sınıfları kontrol etmek için kullanılmıştır. Bilginin özgürleşmesi gerektiğini savunuyorum.
@Tyler_Durden ben yazarın ve yayınevinin uzun vadede maddi olarak zararlı çıkacağını düşünmüyorum açıkçası bu durumda. Çünkü kitabın daha fazla okunması popülerliğini arttırıyor. Kitap ne kadar bilinirse satış adeti de artıyor. Karikatürler için de aynı durum var. Eğer internette herkes karikatürleri paylaşmasaydı özgürce o kişiler bu kadar ünlü olabilir miydi? Kesinlikle olamazlardı. Dergi çevresindeki insanlar biliyordu sadece. Ama internet sayesinde ünlü olup sonradan bu insanlara telif atmaya başladılar. Çok büyük hata yapıyorlar.
Ara ara hortluyor böyle başlıklar forumda. Garip. Tabii konuyu açan arkadaşın özelinde söylemiyorum fakat hayatında herhangi bir şeye emek vermemiş, alın teri nedir bilmeyen, fikir işçiliği nedir duymamış insanlara bu gibi konularda bir şey anlatmak çok zor. Kitapların bir değişime ayak uydurması şart bence de. Lakin bu “Sal pdf’leri nete herkes nasiplensin” mantığından biraz daha ileri gitmeli. Bu arada forumda e-kitap aleyhtarlığı yok aslında, korsana karşı bir duruş söz konusu. Yoksa parasını verip e-kitap da alınır. Herkese tavsiyem, eser sahibinin iyiliğini, popüleritesini çok düşünüyorsanız yasal yollardan devam edin siz. Eser sahibi ve okur için de hala en iyi yol o gözüküyor. Ekonomik anlamda kitaba herkesin ulaşamaması Türkiye sorunudur. Belki ayrı konu başlığını bile gerektirebilir. Ama o durum üzerinden işi buralara vardırmak ne kadar doğru? Bunu yüce forum ahalisine bırakıyorum.
