Demem o ki…
Manifesto
@isisdensm Anadın mı? Böle oldu
2 Beğeni
Kelime değil de son yıllarda özellikle gençler arasında kullanılan ve sosyal medya ile sosyal medya kullanıcıların neredeyse hepsinin kullanmaya başladığı bazı kelime grupları (nefret ediyorum demeyeyim) içerisinde bir kelime neden taşıdığı anlam ve anlamlar dışında ısrarla kullanılmaya çalışılır anlam veremiyorum.
Örneğin “resim çekinmek” ya da “fotoğraf çekinmek” diye bir kelime grubu türedi. Hadi resim, fotoğraf olayından geçtim ama çekinmek nedir? neden çekiniyorsunuz, korkacak ne var, madem çekiniyorsunuz o eylemi de gerçekleştirmeyin 
Çok samimi olduklarıma çekinmeyin, çektirin, korkacak bir şey yok diye yazıyorum
5 Beğeni
Bana pek yanlış gibi gelmiyor. Fotoğrafı biz çekmeyip telefonu başkasına verip çektiriyorsak çektirmek doğru tabii.
Ama hem kareye girip hem fotoğrafı biz çekiyorsak, yani hem eylemi yapan hem de eylemden etkilenen isek edilgen çatı kullanmak gerekiyor diye biliyorum. Bu durumda ya çekilmek ya da çekinmek demek lazım. Çekilmek bana daha eğreti geldiği için çekinmek diyorum.
İnternette net bilgi bulamamıştım, kendi kafamca böyle bir çözüm ürettim, doğrudur, yanlıştır bilemem.
1 Beğeni
Ama öyle aklımıza estiği gibi sözcüklere anlamlar yükleyemeyiz. Eylem, nesne olarak bu söylediğiniz anlamlara gelmiyor çekinmek
1 Beğeni
Çekilmek de bir tuhaf geldi şu an. Çekilmek de hani bir yerden gitmek gibi. Düşününce fotoğraf çekmenin mantığına garip geldi. 
Sanırım şöyle olmalı:
Fotoğraf çekelim.
1 Beğeni
Ama kelime grubu olarak ele almak lazım. Aynı şekilde kelimeleri kök - ek diye ayırsak taşıdıkları anlamlar değişebilir.
Benim bildiğim “Fotoğraf çekmek” şeklinde. Bu yüzden bir eylem olarak bakacaksak “fotoğraf çekelim” olması gerekir.
Bunu biraz araştırayım. Merak ettim.
TDK şöyle demiş:
2 Beğeni
Yanlış anlaşılmayayım, senin yazdığın kelime grubuna itiraz etmedim.
Dil çok bilgimin olduğu bir şey değil, “fotoğraf çekindim” demenin fotoğraf çektirdim anlamına gelmeyeceğine, fotoğraftan korkmak gibi bir anlama geleceği düşüncesindeyim. Bilmiyorum dil değişir, yüzlerce yıl önce bir sözcük ya da sözcük grubu bugün aynı anlamı taşımıyor olabilir ama fotoğraf çekinmek doğru değil gibi geliyor bana.
Ben de doğru olmadığını düşünüyorum. Hatta
-liyor da doğru değil bence.
Yanlış:
Çekiniyorsun
Çekiniyorum
Çekiniyor
Yanlış:
Çekiliyorsun
Çekiliyorum
Çekiliyor
Doğru:
Çekiyorsun
Çekiyorum
Çekiyor
Ben böyle olduğunu düşünüyorum çünkü bence fiil "çek"ten türemeli. Diğerlerinin kökleri farklı. Eğer TDK bakacaksak “çekmek” olarak almış. Mastar ekini "çek"e eklemiş. Bizim de aynı şekilde yapmamız lazım.
2 Beğeni
Seninle aynı fikirde yazı.
2 Beğeni
Fotoğraf çekmek deyince kadrajın gerisinde biz varız da başka bir şeyi çekiyormuşuz anlamı çıkıyor. Kendi fotoğrafımızı çekmenin anlamını karşılamıyor.
Anlamını karşılamaması bizim kelime türetebileceğimiz anlamına gelmiyor. Bunu ifade edecek kelime TDK’ye göre yok. Başka sözlüklerde de olduğunu sanmıyorum. Nasıl ki bazı kelimeler için Türkçe karşılıklar bulunuyorsa bunun için de bulunmalı. Özçekim var mesela. Kendini çekmek anlamına gelen. 
“Özçekim yapalım!”
Sen çekinilmek istiyorsan sana bir şey diyemeyiz tabii. Yukarıdaki yazı da güzel anlatmış aslında. Yani hepsi için bir ifade var. Sana tam karşılamıyormuş gibi gelse de dil bilimcilere göre karşılıyor.
Bir ekleme daha: Bir fotoğrafçının camında şunu okumak sana saçma geliyorsa belki de bir hata olabilir.
“Fotoğraf çekinilir.”
“Fotoğraf çekilinir.”
1 Beğeni
Kendi fotoğrafımızı çekeriz (özçekim) veya çektiririz zaten. Fotoğraf çekilmeyiz veya çekinmeyiz.
“Anıtın önünde fotoğraf çekindim.” veya “Anıtın önünde fotoğraf çekildim.” değil de,
“Anıtın önünde fotoğraf çektirdim.” daha doğru geliyor bana.
4 Beğeni
Fotoğrafçı fotoğrafı çeken kişi olduğu için etken çatı kullanılmalı, yani fotoğraf çekilir olmalı. Ama dediğim gibi hem fotoğrafı çekiyor hem de fotoğrafta çıkıyorsak edilgen olmalı.
Özçekim yapmak da selfie çekmekten daha iyi bir türetim tabii ama her durumu karşılamıyor.
@Bilge
Verdiğiniz örnekte özçekim yapmak anlamı sağlıyor. Selfie furyasıyla birlikte benim bahsettiğim anlam açığı kapanmış olabilir sanırım.
1 Beğeni
Çok mersi, kelime sonlarına yerleştirilen la’ lar (nabıyon la).
2 Beğeni
Fotoğraf çektirmek.
Fotoğraf çekmek.
Özçekim.
@alper bey’e katılıyorum, fotoğraf çekinmek yanlış bir kullanım
2 Beğeni
Bazı kitaplarda seğirtmek görüyorum, tamam Türkçe ama çoğu yabancı kelimeden daha yabancı geliyor okurken.
2 Beğeni
Alınık.
4 Beğeni
Rakkam. Rakam olsa o kadar nefret etmem de.
6 Beğeni
Aslında nefret etme değil de herkesin olur olmaz kullanması ve kitap, film her şeyde karşımıza çıkması nedeniyle artık bıkkınlık veren ifadeler:
Pandora’ nın kutusu
Arafta kalmak
1 Beğeni