Hangi Kitabı Okuyorsunuz? (Detaylı İnceleme)

[Okuryorum (Utku İlanbey)]

Locke Lamora’nın Yalanları

Öncelikle bu güzel kitabı okumamda büyük pay sahibi olan @isos81’e teşekkür ederek başlayayım. Kitabı çok beğendiğimi söylemeliyim. Genelde kolay beğeniyorum zaten ama bu kitabı beğenmem çok daha kolay oldu.

Kitap çoğunuzun bildiği gibi fantastik kurgu türünde. Grimdark diyebiliriz sanırım alt türü, geçtiği evren için. Evrenini anlamakta zorlandım biraz ama beğendim de. Camorr’la Ankh Morpork arasındaki benzerlik baya hoşuma gitti (ya da ben benzettim, bilemiyorum). İlk başlarda kitaba girmekte zorlandığımı söyleyebilirim. Bunda First Law ilk kitabını yeni okumuş olmamın etkisi de olabilir. Yoğunlaşma sorunu yaşamış olabilirim biraz aklım orada kaldığı için. Kitabımızda fantastik öğeler çok fazla değil, bağlıbüyücüler, kara simyacılar ve bir iki canlı türü hariç pek yok hatta ama yine de oldukça ilgi çekiciydi olduğu kadarıyla. Tabii büyü sistemi gibi temel konularda eksiklikler var ilk kitap itibariyle. Ayrıca biraz fazla detaycı bir anlatımı var. Aksiyonu bazen kesintiye uğratıyor bu durum.

Lynch’in dilini ve anlatımını çok beğendim. Yalnız bir yanılgıyı düzelteyim okumayanlar için, kitap öyle Terry Pratchett kitabı ya da Otostopçu gibi mizah üzerine kurulu değil, okumadan önce o yönde olabilir diye bir beklentiniz olmasın. Sadece anlatımı eğlenceli ve dili biraz espirili. Ama ortam karanlık ve karakterler absürt değil, daha ziyade “zıpır”. Anlatımımız bir günümüz, bir geçmiş - yani locke’un çocukluğu - şeklinde gidiyor ve biz de arada neler olmuş, centilmen piçler nasıl bu durumuna gelmiş bunları okuyoruz.

Kurguda bazı yerlerde zorlamalar olduğunu, bazı yerlerinse biraz gereksiz olduğunu söyleyebilirim. Bu zorlama ve gerekli mi diye sorduğum yerlerin de kötü olduğu anlamı çıkmasın, sporcu ve hakemin olduğu hikaye örneğin, konuyla çok bağlamlı değildi ama bayıldım, hatta kahkaha attım orasında. Genel olarak bakınca gayet zekice kurgulanmış kitap. Çok şaşırdığım ve donup kaldığım yerlerde olmadı değil. Ters köşe bakımından hiç de fena değildi.

Sonlarına doğru heyecan ve hareketlilik baya artıyor ama bir eleştirim sonuna yönelik olacak, biraz aceleye gelmiş gibi hissettim sonunu. Yani örneğin şahinin kafası kesik bir şekilde çuvaldan çıkması ve kağıtta Raza (intikam) yazması falan umutlanmıştım, böyle zekice bir oyun kurgulayıp, o şekilde yenecekler Capa Raza’yı diye ama öyle olmadı. 20 yıldır silah eğitimi alan Raza’yı, bu konularda berbat olan Locke öldürdü (tamam biraz hile yaptı ama yani daha iyisi olabilirdi). Belki de benim beklentimle alakalıdır bu durum ama böyle köşelerden çıkmalı, korkutmalı, bol oyunlu bir tuzakla bitmesini isterdim gerçekten.

Bu arada bu kitabı fantastik kurguyla çok da bağı olmayanlara da öneririm. Biraz orta çağ Venedik havasında bir kurgu nihayetinde, sadece bağlıbüyücü olayı var fantastik olarak. Bir de gerçek isim muhabbeti bu kitapta da var, onu atlamışım belirtmeyi. Ben seviyorum büyü konusunda bu olayı.

Herkese keyifli okumalar dilerim.

[Prenscukas]

Kitabı ben de okurken ilk 100 sayfada odaklanma sorunu yaşamıştım. Araştırdığım kadarıyla çoğu kişi bu sorunu yaşamıştı. Yani Kitapla alakalı bir durum. Seriyi sonuna kadar okumanızı kesinlikle tavsiye ederim. Üçüncü kitaptaki bir durum karşısında oldukça şaşıracağınızı düşünüyorum.

[Okuryorum (Utku İlanbey)]

Teşekkür ederim yorumunuz için, gerçekten başlarda fazla hızlı giriyor evrene, sanırım onun etkisi de var alışma probleminde. Devamında açılıyor tabii. Devam edeceğim seriye, fantastik kurguda çok eksikmişim ve çok ön yargılı yaklaşmışım bu türe, her kitaptan sonra bunu anlıyorum iyice.

[Akahige]

@Okuryorum

Grimdark diyebiliriz sanırım alt türü, geçtiği evren için.

Ben grimdark demezdim. Sadece karakterlerin gri olması ve dünyanın karanlık olması kitabı Grimdark yapmaz. Ben de çok Grimdark okumadım ama anladığım kadarıyla Grimdark’ın en önemli özelliği; umut, dostluk, aşk gibi iyi kabul edilen ögelere olabildiğince az yer vermesi hatta hiç yer vermemesi. Bu kitap ise merkezine arkadaşlığı almış. Bu sebeple karakterler ne olursa olsun umutlarını kaybetmiyorlar. Siz yakın zamanda Bıçağın Kendisi’ni de okudunuz. İyice bir düşünün aklınızda buradaki gibi iyi bir dostluk kaldı mı? Kalmadı çünkü öyle bir şey yok. Herkes tek başına. Beraber seyahat eden karakterlere bile dost diyemiyorsunuz. Pov karakterlerinin Jezal hariç hepsi geçmişte yaşadığı olaylardan dolayı umutlarını kaybetmiş insanlar. Özellikle Ferro ve Glokta üzerinden düşünün. Seriyi grimdark yapan şey işte bu umutsuz hava. Ben Centilmen Piç serisinin hiçbir kitabında karakterlerin umutsuzluğunu hissetmedim. Tabi yazdıklarım sadece sınıflandırma için. Grimdark olsa da olmasa da çok iyi seri olduğunu düşünüyorum.

[Okuryorum (Utku İlanbey)]

Yani türlere ve alt türlere çok hakimim ve tecrübeliyim diyemem ama Locke Lamora’nın Yalanları’ndan atmosfer olarak fazlasıyla grimdark havası aldım, bu sanırım benim grimdark algımla da alakalı. Dediklerinize de katılıyorum, ön planların birisi arkadaşlık, dostluk ama umut var mı kitapta ondan emin değilim. Karakterlerin kazanma konusunda vs umudu var tabii ama atmosferin değişeceğine dair bir umut yok en azından. Yani evreni ne olursa olsun karanlık ve distopik kalacak gibi görünüyor. Aşk da bu kitap itibariyle sorunlu ve üzeri örtük bir aşk. Ondan da emin değilim. Ana karakterler de dahil olmak üzere tüm karakterler gri, ortam distopik, kötülük ve karanlık almış gitmiş, ben de bu yüzden grimdark diyebiliriz diye düşünmüştüm ama iddalı da değildim, demek ki diyemiyormuşuz.

[balim_hukuk_burosu]

[Buyicii]

Sissoylu - Kuşatma

Şahsen ilk kitaptan daha çok sevdim. Daha oturaklıydi hikaye. İlk kitaptaki o umutsuz hava bunda çok yoktu. Kendimi daha çok evrene yakın hissettirdi. Gezegene daha hakim kıldı. Her ne kadar Kelsier olmasada, Vine çok ısındım bu kitap ile. Ama nedense bu kitabında bitişiyle diğer kitaba başlama hevesi bir türlü oluşmuyor içimde. İlk kitap sonunda da böyle olduğu için çok sonra başladım kitaba. Nihayetinde seriyi sevmeye başladım. Ana hikaye artık daha çok oturmaya başladı zihnimde. 3.kitabin hacmi gözümü korkutuyor. Ama bu hızla 3.kitabida aradan çıkarmalıyım.

Bu arada 2.kitabi çok sonra okuduğum için ilk kitapta ki birkaç kısmı unutmuştum ama 2.kitap sonunda ilk kitap özeti varmış bunu kitabın sonlarına yaklaşırken fark ettim.

[Prenscukas]

Üçüncü kitap da bitti. Bu kitap, beklentimin altında kaldı. Katilbot her zaman uzay aracına atlayıp bir olaya karışıp sonrasında paçayı zar zor kurtarıp başka bir maceraya atılacaksa eğer çok tekrara düşecek gibi. 2. ve 3. Kitapta böyle oldu umarım ilerleyen kitaplarda böyle olmaz.

Bu arada şunu fark ettim mersistem gibi terimler artık kitabı okurken yormaya başladı. Bu kitap diğer kitaplara göre daha aksiyonlu olmasına rağmen diğer kitaplardaki gibi keyif vermedi. Çünkü sürekli tekrarlanan terimler ve katilbotun bir olaydan bir olaya atlaması ve paçayı zorla kurtarması ağzı açık kalmış gazoz gibi oluyor. Her neyse diyeceklerim bu kadar. İnşallah yazar artık bu durumu bırakır.

[KubilayK (Kubilay)]

Eddy’nin Sonu - Édouard Louis (Çeviri: Ayberk Erkay)

Geçmişe bakıyoruz beraber. Şimdi yüzleşme vakti: Mutlu anıları olmayan çocukluğumuzla, hikâyelerimizi kalıplara hapseden yok edişlerle. Şimdi kabulleniş vakti: Kimse pişman değil yaptıklarından, kimse geri çekmeyecek pençelerini. Şimdi varolma, şimdi kendin olma vakti. Şimdi, bir sondan başlangıç yaratmanın tam zamanı. Şimdi, bir yara olduğuna inandığımız kendiliğimizle gecikmiş bir randevunun kaçınılmaz telafisi.

Édouard Louis, Eddy’nin Sonu’nda çocukluğa, varolma çabasındayken yok edilme mekânına, uzanan bir geçit yaratıyor mürekkebiyle. Ve kararmış gümüşten bir çizgi çekiyor kenarlara. Uzaktan parlak, yaklaşınca kararan kelimelerden müteşekkil bir kontur bu: AnneBabaAileSusanBağıranHapsedenEksikDahaEksikÇokEksikYalnızYapayalnızTekBaşına. Kelimeler el ele verip bir hayatı yaratıyor. Kelimeler kuvvetini erkeklikten alıyor: Yalanlardan, rol kesmelerden, şiddetten, olamamaktan, uzak durmaktan. Harfler kadınlıkta yankılanıyor: Edilgenliğe hapsolmakta, büyümeden anne olmakta, gerçekleşmeyen hayallerde, erke öykünen çaresizliklerde. Ve Eddy’nin Sonu, performatif hikâyelerimizin evrenseliğinde kolektif bir günlüğe dönüşüyor. Yaşarken yazılıp yazarken yaşanan, okurken yazılıp yazarken okunan bir günlük. Kapağını kapattığınızda gözünüz de kapanıyor. Bir ses geliyor kulağınıza, avaz avaz sevdiği pop şarkısını bağıran çatlak bir ses ve bir görüntü peydahlanıyor önünüzde, ipincecik bir oğlan: İri gözleri dolu dolu, sarı saçları dağılmış. Kendim olmak istiyorum diyor, olmak istiyorum. Karı gibi ya da adam gibi değil, kendim gibi. Varsın isteyen istediğini desin. Tut elimi diyor çocuk. Tut elimi diyor Louis. Yalnız değilsin diyor size ve sıkıca sarılıyor. Ağlıyorsunuz. Eddy’nin Sonu yarım kalan hikâyelerimizin başlangıcı oluyor. Gülüyorsunuz. Eddy gülüyor. Şimdi oldu diyor, şimdi oldu. Mutfaktan yükselen kızartma kokusunun sindiği o ekşi çocukluktan birlikte uzaklaşıyorsunuz. Ve yeni bir hikâye başlıyor: Anıların ufuk çizgisinde yeni bir güneş, yeni bir yağmur, yeni bir gökkuşağı. Gökyüzü bizim, velev ki ibneyiz diyor Eddy. Gülüyorsunuz, Eddy gülüyor.

[deli_filozof]

Son zamanlarda sürekli Stephen King okuyorum farkındayım. Bu sebeple “hadi son bir kitap” diyerekten bazılarının “enler” listesinde gördüğüm “Yaratık” kitabını bitirdim. Son bir kaç King kitabında korku-gerilim dışı konularıyla beni şaşırtmıştı bu gerilim kitabıyla özüne dönüp beni korkutmayı başardı. Hem de ne korku. “O” kitabından sonra herhalde en gerim gerim okuduğum kitabı bu oldu. Karakterlerin çaresizliği, kurtulmak için çabaları, kendi haz ve istekleriyle savaş haline düşmeleri, korku ile kahramanlık arasında gidip gelmeleri ne ararsanız var bu kitapta. Konusundan bahsetmek istemiyorum hatta filmi de varmış yeni gördüm sakın ben gibi yapıp trailerına bakmayın çünkü baya baya spoiler yiyorsunuz. Gerilmek isteyen, King seven, sıkışıp kalmışlık duygusunu tatmak isteyenlere tavsiye ederim. Ben de King listesinde yukarılara koyacağım bu kitabı.

İkinci kitap ise Turgenyev’in “Babalar ve Oğullar” eseri. Bu zamana kadar okumamış olmam bırakın benim ayıbım olsun zira ben kendime şu anda çok ama çok kızıyorum. Klasik sayılan, görece orta uzunlukta olan, içerisinde çokça betimleme bulunan bir kitap hiç mi sıkmaz. Sıkmadı arkadaşlar. Nesiller arası düşünce farklılıkları, hayat anlayışları, dünya görüşlerinin nasıl değişebileceği gözler önüne serilmiş. Oğlunu seven babalar, babalarıyla anlaşamayan oğullar ve gençlik ateşiyle yanan dünyayı değiştirebileceklerini sanan Arkadiy ve Bazarov. Yer yer karakterlerin “felsefe” yapması, nihilist Bazarov’un gerekçelerini açıklaması, Arkadiy’nin aşk ile tanışması bunları okuyucuyu kitaba bağlayan önemli etkenler. Tek olumsuz olarak söyleyeceğim şey Bazarov’dur Uyuz oldum o çocuğa. Saygısız, değer, örf anane bilmez bir çocuk

Son olarak da çerezlik bir çizgi roman olan "Hartlepool Maymunu"nu bitirdim. Çizimleri gayet hoş, kısa ve karakomik bir hikaye. Gerçek bir olaya dayanıyor hikaye. Hayatlarında hiç fransız görmemiş bir köyün sahilinde batan fransız gemisinden kurtulan bir maymunu “fransız” zanneden ingilizlerden bahsediliyor hikayede. İnsanların yüzyıllar geçse de bilmedikleri şeyler karşısında nasıl saçmalayabildiklerini bize gösteriyor bu hikaye.

[driveinthenails]

İlk defa bir şiir kitabı okumuş oldum. Benim için ilginç bir deneyimdi. Nasıl değerlendirilir hiç bilmem.

Nazım Hikmet çok acılar çekmiş. Gerçekten zorlu ve dramatik bir hayat yaşamış. Kadın konusunda da pek çapkın, o ayrı. Kendisi de zaten bu konuda itirafta bulunmuş.

Beğendin mi diye sorarsanız, beğenmedim. Şiir beğenmediğimden değil, gerçekten güzel şiirler vardı. Birkaçı yüreğime dokundu, bazı kelime oyunları etkileyiciydi. Fakat beğenmedim. Sebebi şiire yatkın biri olmadığımdan kaynaklanıyor olabilir. Belki de Nazım Hikmet aradığım şair değildir. Romantik bir yüreğe sahip olmadığımı biliyorum, ama şansımı denemeye devam edeceğim. Edip Cansever ile Turgut Uyar’ın kitapları var; eğer onlarda da umduğumu bulamazsam şiire bir süre ara verebilirim.

Beğenmeme sebebim umarım tarz meselesinden kaynaklanıyordur. Şairlerde tarzın, stilin, kendince bir imzanın çok önemli olduğunu duymuştum. Elbet bana hitap eden biri denk gelir.

Akrep şiiri favorim olabilir.

[pcd (Pelin)]

Stieg Larsson/Ejderha Dövmeli Kız

Merak uyandırıcı biçimde başlayan, hızlı olduğu için biraz özensiz bulduğum bir gizem çözümüyle devam eden ve neden devam kitabı olduğuna dair ser verip sır vermeyen bir sonla biten bir kitap oldu benim için.

Kitap iki ana karakterin gereksiz bulduğum uzun bir özel hayat tasviriyle başlıyor. Bu kısımlar çoğu insan için sıkıcı olabilir. Konuya girmek epey vakit alıyor. Anlatım güzel olduğu için ben pek sıkılmadan okudum.

Girişteki özen maalesef olaylar çözülmeye başlarken kayboluyor. Bu kadar sayfadır merakla okumamızı sağlayan yazar, mesele çözülürken bence fazla aceleci davranmış. Gizemin kendisi de çözümü de çok iyiydi ama bir anda her şeyi öğrendik; bırakın bizim şaşırmamızı, karakterlerin o kadar şaşırmasına bile fırsat kalmadan olay bitti (Tabi bunlar benim görüşüm. Fazla ayrıntı okumak istemeyen biri için gayet tatmin edici olabilir).

Baş karakterlerden Lisbeth Salander’ı aşırı biçimde itici bulduğumu söylemeliyim. Yazar da zaten aykırı bir imaj çizmiş ama spoiler olmaması için burada belirtmeyeceğim bir kaç anlamsız davranışından dolayı o aykırılığın iticiliğe dönüştüğünü düşünüyorum.

Kitabın adı merak uyandırıcı, fakat içerikle doğrudan alakalı değil. Bu isme de pek anlam verebilmiş değilim. Bu kitaba çok daha uyan bir isim seçilebilirdi.

Kısacası çok hevesle okumaya başladığım ve genel olarak başarılı bulduğum bir kitaptı ama ikinciyi okumak için bana bir sebep vermedi. Tekil bir kitap gibi bitti ve Lisbeth Salander da maceralarını okumayı dört gözle bekleyeceğim bir karakter olamadı.

[Blackheart]

Hay Allah, cümleyi blurlamak istedim ama olmadı
İlk kitabı geçen yıl ben de okumuştum. Doğrusu olayı sadece bir şeye dayanarak (blurlayamadığım için yazamıyorum ama siz nasıl çözdüklerini biliyorsunuz) çözmeleri bana çok tutarlı gelmemişti.
Kitabın adı ise muhtemelen daha fazla ilgi çeksin diye konulmuştur bence.

[kalsedon.okur (Ömer)]

Gabriel Garcia Marquez - Kırmızı Pazartesi
Bir toplumun aynası olmuş bir roman bu. Maalesef Batılı dostlarımız gibi, “Hım, bakın ne kadar da ilginç, insanlar birbirlerini neler için öldürüyorlarmış böyle!” diyemeyeceğim, çünkü bu kitapta anlatılan her şey aynı şekilde bizim ülkemizde de yaşanmış olabilirdi, daha kötüleri de yaşandı. Kitaptaki ana karakterimiz olan Santiago Nasar’ın ismini, Ahmet Demir (sallıyorum) yapsak diğer o karışık isimli arkadaşlara da birer Türk ismi versek, roman hemen yarın dizi olarak ATV’de uyarlanmaya hazır olur. Reyting rekorları kırar. Çünkü bilirsiniz bizde ‘töre’, ‘namus’ cinayetleri toplumsal duyarlılığımızın çok düşük olduğu konulardır.

Kitapta herkesin bu cinayetin işleneceğini bilmesi gibi, siz de hemen ilk sayfalarda, hatta kitabın isminde bile biliyorsunuz. Ayan beyan ortada olan bu cinayete, “Aman guzum onlar mı adam öldürecekmiş, peh” havasında yaklaşan teyzelerden tutun da, cinayeti işleyeceklerini bağıra bağıra duyuran ikizlerin elinden bıçaklarının alıp, “Haydin gidin yatın yatağınıza” tavrında yaklaşan belediye başkanına kadar oldukça ilginç (dediğim gibi bizim için değil, büyük ihtimalle Marquez’e Nobel vermiş kişilerin milletlerden vatandaşlar için) bir durumla karşı karşıyayız.

Peki nedir bu cinayet, neden işlenecektir derseniz, namus yüzünden. Evet, Murat Soner’in sesiyle okuyun lütfen, 'namıs" yüzünden. Hatta hatta, Türk dizileri demişken, inanır mısınız bu kitapta da düğün var. Aynen, düğün yüzünden oluyor zaten hepsi. Oldukça zengin bir adam, kasaba kasaba gezip evleneceği bir köylü kızı arıyor, sonunda da bu kasabada bir kız buluyor. Kızın çok gönlü olmasa da ailesi, “Amanın, başımıza talih kuşu kondu kaçırmayalım” diyip kızı adamla nişanlıyorlar. Düğün günü evlendiği adam kızın bakire olmadığını anlayınca onu ailesine geri gönderiyor. Kızın ikiz olan abileri de soruyor, kim yaptı ulen?, diye. Kız da Santiago Nasar diyor. Santiago Nasar da düğünde eğleniyor o sırada, yarın sabah da psikopos gelecekmiş kasabaya, onun elini öpmeye gidecek o yüzden evine dönüyor. Neyse kızımızın abileri tüm kasabaya öldüreceklerini duyuruyorlar. Kimisi dalga geçtiklerini zannediyor, kimisi sarhoşlar diyor, kimisi ‘namıs’ canım bu haklılar diyor falan feşmekan kimse Santiago Nasar’a haber etmiyor, bunlar da bıçakla kuşbaşı doğrama derecesinde biçiyorlar adamı. Evinin kapısına koşuyor, annesi oğlumu öldürmeye geldiler zannedip kapıyı kapatıyor, yukarıda olduğunu zannettiği oğluna yardım etmeye gidiyor. Oğlunu da kapının önünde öyle bıçaklayorlar ki, adam yapışıp kalıyor oraya.
Neyse işte yıllar sonra bu öyküyü yazmak için araştırma yapan adamın neler bulduğunu okuyoruz.

Eninde sonunda, aynı bizimkine benzeyen duyarsız bir halk, aynı bizimki gibi katilleri 3 yıl sonra hapisten çıkarabilecek bir adalet sistemi ve iftira yüzünden yitip giden bir canla karşı karşıya kalıyoruz. Evet, kız iftira atıyor, Santiago Nasar’ın ona hiçbir şey yaptığı yok. Dogville halkıyla beraber en nefret ettiğim kurgu halk oldu bu toplum.

Güzel bir kitap, ama çok dağıtmadan okuyun. İsimler karışık gelebilir, olaylar karışık gelebilir. Beklentimin bir tık altında olsa da güzel bir kitap. Marquez okumaya devam.

7,5’tan 8/10.

[Prenscukas]

Katilbot serisini çok sevdim. Seriye başlamadan önce pek bir şey beklemiyordum. Ancak ilk kitabı okumaya başladığımdan itibaren reading slump modundan çıktım. Sınavlar ve bir işe yaramayan okul sağ olsun sık sık reading slump dönemine girerim. Ve tekrar toparlamam zor olur ancak bu seri sayesinde tekrardan kitaplara ısındım. Ne mutlu bana…

Katilbot veya Eden veya Rin ismi ne olduğu fark etmez. Okuduğum kitaplardan kendime en yakın hissettiğim karakterlerden biri oldu. Gerek kendisiyle dalga geçmesi gerek bizim daha iyi olayı anlayabilmemiz için parantez içinde yaşanan kargaşayı çocuğa anlatır gibi anlatması sanki onun günlüğünü açmışımda okuyormuşum hissi uyandırdı. Yazar ana karakterin ağzından iyi bir eser yazmış. İlk kitaptan dördüncü kitaba kadar olan süreçte Katilbot kendini çok iyi geliştirdi seride aynı zamanda çok iyi bir karakter gelişimi olduğunu düşünüyorum.

Sadece sürekli olarak seyahat edip bir olaya karışıp paçayı zar zor kurtması olayı çok tekrara bağladı ama bildiğim kadarıyla beşinci kitap roman olacak yani anladığım kadarıyla diğer kitaplara göre kalın olacak ve daha ağır başlı olacak gibi. Umarım öyle olur. Bu dediğim şey çok tekrara bağladığı halde seride sadece ufak bir pürüz oluşturuyor.
Seriyi sizlere tavsiye ederim 3-4 günde bitebilecek bir eser olmuş.

8,5/10.

[eXcitinG (Xayro)]

Ben aylardır 3.kitabın basılmasını bekliyorum. Siz okumayacaksanız bana yollayın, ben okuduktan sonra size iade ederim

[Buyicii]

Okumaya başladım ama bittikten sonra hediye ederim sana. Muhtemelen 2 haftami alır bitmesi, dilediğin zaman hatırlatabilirsin ama unutmam ben.

[kalsedon.okur (Ömer)]

Franz Kafka - Dava
Sebebini bilmediğiniz bir dava yüzünden tutuklandığınızı düşünün, hatta ve hatta neye karşı kendinizi savunacağınızı bilmeden bir savunma yapmak zorunda olduğunuzu. İşte Dava’da Joseph K. tam da böyle bir durumun içine düşmüştür. Fakat bu ne K.'ya ne de başka birine özel bir durumdur. Bir ülkenin koskoca hukuk sistemi böyle işler. Sorgu yapmakla yükümlü sorgu yargıcı bile davanın konusunu tam olarak bilmez. Bu öyle bir sistemdir ki, hiçbir davadan tam beraat alınamaz. Ya bir süre sonra yenisini almak zorunda kalacağınız geçici beraati alırsınız, ya da davayı yıllarca sürüncemede bırakırsınız yani başlamasını engellersiniz. Bir kere yakalandığınızda dava peşinizi bırakmaz.

Milan Kundera’dan alıntılıyorum:
“Kafka Dava’nın ilk bölümünü arkadaşlarına okuduğunda yazar da dahil herkes gülmüştür. Haklı olarak gülmüşlerdir. Komik Kafkaesk’in ayrılmaz bir parçasıdır. Buna karşılık Kafkaesk bizi şakanın derinliklerine götürür, “Komiğin korkunçluğuna” götürür.”

Kafka, sanılanın aksine sistemi değil duyguları eleştirir bence. Evet, belki de sistem yüzünden oluşur bu eleştirilen duygular, ama işin aslında Kafka sokaktaki düz adamı ele alır. Bu adam bir banka şefi de olabilir, bir ressam da veyahut bir hamal da olabilir. Karakterin kim ve ne olduğu anlatılan hikayenin ilginçliğinden bir şey eksiltmez. Dilinin ağır olduğunu söylemek oldukça yanlış, bence rahat okunur bir dili var. Sanırım Kafka çok popüler olduğu için okuma yetisi gelişmemiş insanlara zor geliyor. Bu incelemeyi yazdıktan hemen sonra Dönüşüm’ü okumaya başlayacağım, onunla beraber Kafka hakkındaki görüşlerim daha derinleşir ama gelin şu davanın niteliğine odaklanalım.

Spoilerlı Kısım

Bu dava normal mahkemelerde görülen bir dava değildir. Zaten ne normaldir ki mahkemeler normal olsun? K.'ya davasının duruşması için bir adres verilir. Birbininin aynısı olan onlarca dairenin içinden doğru daireyi bulmaya çalışır K. Ve bu arayışını sanki bir marangozu arıyormuş gibi yapar. Apartman halkı da ona yardımcı olur. Her kapıyı çalar ve marangozu sorarken içeriye dava orada mı diye göz atar. Sonunda aradığı salonu bulur. Kenar mahallede bir mahkeme ha? Bu mahkemenin kalemleri çatı katındadır. K.'nın amcasının bir dostu olan büyük avukat Bay Huld yatalak olduğu halde sırf gücü ve mevkii için tüm bilgiler ona gelir. Oldukça garip.

K. başta bu davayı önemsemez ve aldırmaz gibi görünür, fakat bu anlamsızlık çukuruna o da bir süre sonra düşmüştür ve çok başarılı olduğu iş hayatındaki başarısını davaya da aktarabileceğini düşünür. Bir İtalyan’ı gezdirme bahanesi ile mahkeme rahibi tarafından katedrale çağırılması da oldukça ilginçtir ve kitaptaki temel felsefi sorgulama burada yapılır. Bitmeyecek bir dava vardır ortada, aynı bu kitap gibi. Çünkü bu kitap da Kafka’nın öteki üç romanı gibi bitmemiştir. Sonundaki infaz ne kadar gerçektir onu bile bilemeyiz. Ama taslağından çıkarabilinecek çok şey var.

İncelememi önce Walter Benjamin’den, sonra da Deleuze&Guattari’den alıntılarla bitireceğim.

Walter Benjamin:
“Kafka’nın yazıları arasında yolunu bulmaya çalışan kimse basiretli, tedbirli ve temkinli olmalıdır.”

Deleuze&Guattari (Spoiler içerir):

“Sorun her şeyden önce, K.‘nın infazıyla ilgili kısa son bölümle ve papazın yasa hakkında söylev verdiği “katedralde” adlı bir önceki bölümle ilgilidir. çünkü son bölümün Dava’ nın sonunda yazıldığını gösteren hiçbir şey yoktur, bu son bölüm, Kafka’nın henüz Felice’den ayrılmasının etkisi altındayken, redaksiyon aşamasının başında da yazılmış olabilir. Olgunlaşmamış, iptal edilmiş, başarısızlığa uğramış bir sondur bu. Kafka’nın onu koyacağı yer hakkında peşin hükme varılamaz. Bu, romanın akışı içinde yerini bulacak bir düş olabilirdi belki de. Örneğin Kafka, Dava için öngörülmüş başka bir bölümü “Bir Düş” adı altında ayrıca yayınlamıştı. Dolayısıyla Max Brod, Dava’nın ne ölçüde bitimsiz ve tam olarak tanımlanamaz bir roman olduğunu belirttiğinde, daha doğru bir yorum getirmiş olur: “Kafka’nın dediğine göre, Dava’nın nihai duruşmaya ulaşmayı asla başaramaması gibi, roman da bir bakıma bitirilemez olmalıydı; sonsuza dek sürmeliydi.” Romanı K.‘nın infazıyla bitirme fikri, romanın tüm seyrini ve Dava’ yı şekillendiren “sınırsız erteleme” halinin tam tersidir.”

9/10

[SJack]

Daha önce Vakıf’ın Sınırı için seriye çağ atlattı gibi bir yorum yapmıştım. Vakıf ve Dünya da aynı şekilde ilerleyen ve finaliyle tüylerimi diken diken eden bir kitap oldu. Muazzamdı gerçekten de. Çok fazla ayrıntıya giremiyorum. Yazılacak ve anlatılacak o kadar çok şey var ki yazmaya elim gitmiyor. En iyisi okuyun.

Şimdi sıra Vakıf’ın kuruluşunda.

10/10

[Ishamael (Can)]

100 yıllık kitabın sürprizbozanı olur mu demeyin ama incelemenizi spoiler içine alırsanız daha iyi olur bence çünkü okumadığım bir kitabın sonunu öğrendim hem de incelemenizi tam okumadan sadece göz atarak.