Hangi Kitabı Okuyorsunuz? (Detaylı İnceleme)

[BledaKai (Bleda Gəncay Sönməz)]

Okuduğum Tarih: 01-20 Akman 2023
[Okuduğum 377.betik]
2023 (Tavşan) yılında okuduğum 7.betik
[Akman (Şubat) ayının 2.betiği]

1994 yılında yayımlanan bu eser, Aytmatov’un roman mekanı olarak Sovyetler Birliği ve Kırgızistan dışına çıktığı ilk romanıdır. Bu manada Aytmatov’un o zamana kadarki bütün eserlerinden farklı bir tarzda ortaya çıkmış bir romanıdır. Amerikalı bir fütürolog olan Robert Bork ile Rus bir astronot olan Andrey Filofey’in karşılıklı hikayeleri vardır romanda. Dünyanın kötüye gidişini, çevre sorunlarını, insanlığın temel meselelerini, savaş ve açlığı kendine dert edinen büyük usta, Grek mitolojisindeki Kassandra lanetini sembolize ederek bir modern zaman romanı çıkartmıştır.

Roman bazı bölümlerde adeta bir Aytmatov, makalesine dönüşüyor. Onun dünya ve insanlık hakkındaki görüşleri kendisine epeyce yer buluyor. Ömrünün ilk yıllarında elinden çok çektiği ancak SSCB döneminde açıkça eleştirmediği Stalin’i burada sıkça anar mesela. Hatta onu, Hitler ile aynı kefeye koyar. Çünkü İkinci Dünya Savaşı’nda iyilik, kötülüğü yenmemiştir maalesef. İki kötünün kapışmasında Stalin’in tarafı kazanmıştır. Bu iki katil için “Kötülükte kardeşleşen bu iki kişi…” tabirini kullanır.

Romandaki temel meselelerden birisi de dünyaya gelen insanlar. Evet, dünyaya bir çocuk getirmek önemli ama nasıl bir dünyaya? İşte bununla alakalı çetrefilli bir konu var işleyişte. Bana ilk başta dünyaya gelip bir kaç gün yaşayıp ölen ve ölü doğan bebeklerin Kassandra Damgası taşıdığını sanıyordum. Ayrıca her insanın bu gezegendeki imtihanında vazgeçme lüksü yoktur çünkü insanlık bir imtihan için yaratıldığını anlıyoruz. Tanrı’yı görmeden ona inanmak ve onun koyduğu kurallar doğrultusunda yaşayıp yaşamadığını özgür iradesiyle imtihanı verecektir.

Aytmatov’un klasik hikayelerinden farklı bir çizgisi olduğunu söylemiştim. Tarzı çok değişik. Ancak burada da yine insanların yanı sıra hayvanları da kullanıyor; mesela intihar eden balinalar motifini kullanıyor, hatta bir baykuş da kullanıyor. Hemen her eserinde bahsettiği, kader kısmına yine değiniyor; tabiattan bahsediyor ve dünyayı bir bütün olarak değerlendiriliyor. Acıların, kötülüklerin dünyanın genelinde olduğunu ifade ediyor.

Ezcümle, hem trajik hem fantastik, bu defa bozkırın, dağların değil şehirlerin ve modern hayatın olduğu bir roman Kassandra Damgası. Ama Aytmatov’un yine damgasını vurduğu bir anlatı elbette… Okumanızı tavsiye ediyorum.

[GKS]

İlk defa Türk bir yazardan bilimkurgu okudum. Kitaba dair en çok hoşuma giden şey alacalı betimlemeler olmadan, akıcı ve sade bir dille güzel bir edebiyat yapmış olması. Türe dair başyapıt sayılabilecek kitaplardan çok fazla aşağı kalır bir yanı olmadığını hissediyorum ancak buna karar verebilmek için serinin devamını okumak gerek. Kitap ilk sayfalarından itibaren gerçekten benim için umut vaadediyordu ama hep de bir çekinceyle okudum. Pek fazla Türkçe bilimkurgu eserine şans vermememden dolayı biraz hafife almışım onu söyleyebilirim. Ortalarda biraz çekincem artmaya başlasa da çok çok güzel bir final ile birlikte birkaç yerde yüzümü gülümsetmeyi başardı kitap.

Evet, kitapta çok derinlikli bir olay örgüsü yok. Çoğu anlatılan ve okudukça keşfedilen detay okurken aşırı derecede şaşırtmadı ama yazarın bunu özellikle evreni tanıtmak ve kısa bir tarihçe sunmak adına yaptığı hissine kapıldım. Güzelce düşünülmüş ve planlı bir şekilde ilerlediği hissediliyor. Tek muzdarip olduğum his ‘‘sanki bir şeyler eksik ama ne?’’ şeklinde anlatabileceğim bir şey. Öte yandan bunu da yazarın yine sonraki kitaplara bıraktığını düşünüyorum. Yani daha derinlikli ele alınacak konu elbette var ama daha bunların sadece giriş kısmını okuduk. İnsan, büyüyüp geliştikçe ve kendine yeni bir gerçeklik kurdukça toplum olma bilinci elde ettikten sonra ne olur? Tanrı nedir? İnsanlık evrende yalnız mıydı, şu an yalnız mı? İdeolojiler, sosyal fenomenler, kültür nasıl gelişir sorularının bireysel geçiş aşamasını okuduk bu kitapta. Sona doğru artık hikaye farklı bir yöne kaydı. Devam kitaplarına dair beklentim epey yüksek o yüzden. Derinlikli olmadığını düşünsem de epeyi güzel düşünülmüş ve sürükleyici bir hikayesi olduğunu söylemeden geçmeyeyim. Bu açıdan aşırı olmasa da oldukça tatmin edeceğini düşünüyorum okuyanları.

Şöyle diyebiliriz; literatürde insan gelişimsel açıdan Bebeklik, Erken Çocukluk, Orta Çocukluk, Geç Çocukluk, Ergenlik, Erken Yetişkinlik (Genç Yetişkin), Yetişkinlik ve Yaşlılık olarak sıralandırılıyor. Beyin gelişimini de bu aşamalarda ele aldığımız zaman; karar verme, risk alma gibi durumların duygu durumlarıyla etkileşimleri beynin farklı bölgelerinin gelişime devam etmesiyle birlikte olgunlaşmaları yetişkinliğe kadar sürüyor. Kitapta genetik kontrol sağlanarak istenilen şekilde ‘‘üretilen’’ Varlıkların belirli bir kast sistemi içerisinde oluşturdukları mekanizmalar anlatılırken bu durumun beyinde ne gibi farklılıklara yol açmış olabileceğini karakterler sanki bu gelişim aşamalarını kitap boyunca geçirirlermiş gibi keşfediyoruz. Mantık üzerine temellendirilmiş bir toplum anlayışı ve bir toplum olmanın gereklilikleri kitap boyunca sınanıyor. Bu açıdan kitap oldukça keyifli. Finaliyle beraber de kitabın isminin nerden geldiğini keşfettiğimiz an ‘‘Aaa, çok tatlı.’’ dedirtti bana.

Kitaptaki olay örgüsü de oldukça ilginç ama bir o kadar da yüzeysel(sade). Bir Vakıf veya Dune okumuyoruz haliyle. Elde malzeme var tabii.

Genelde kitaplara verdiğim puanlar zaman içerisinde sürekli değişiyor ama genel bir referans noktası olabilsin diye bir puan vereceğim. Bilimkurgu kitapları listesi yapsam büyük ustaların yazdıkları kitaplarla yan yana anılabilecek potansiyelde bir ilk kitap oldu bu kitap benim için. Ufak tefek yüzeysel olmasından dolayı muzdarip olduğum şeylerden dolayı biraz puan kırıyorum.

8/10 (Emin değilim. 8.5 da olabilir.)

Bir kıyas olsun diye benzer özelliklere sahip birkaç kitaba daha puan vereyim.

Vakıf ilk kitap: 7/10.
Zamanın Çocukları: 8.5/10.
Dune ilk kitap: 9/10.
Karanlığın Sol Eli: 9/10.
Cesur Yeni Dünya: 7.5/10.
Yakınlaşmalar: 9/10.

Bunlar benim beğeni kriterlerim ama hangisine neyden puan kırdığım hepsinde farklılık gösteriyor o yüzden ‘‘kalite’’ kıyası değil de benim ‘‘beğeni’’ kıyasım olduğunu belirtmemde fayda var.

[Prenscukas]

Alterralılar ve Tevarlılar adlı iki toplumun Gaallar adındaki başka bir topluma karşı yaptıkları mücadeleyi anlatıyor eser. Alterralılar bir nedenden ötürü bir uzay gemisi onları olayın geçtiği gezegeni bırakıyor sonrada çekip gidiyor. Bundan dolayı Alterralılar gelişmiş bir medeniyet ama zamanla bu gelişmiş medeniyetin, yabancı topraklara gittiği vakit uyguladıkları yasalar neticesinde bilimi, teknolojiyi unutuyor bu toplum. Tevarlılar ise muhafazakar, gerici, ilerlemeye karşı bir toplum.

Açıkçası okuduğum en anlamsız kitaplardan biri. Kitabın içerisini bir türlü giremedim. Bilimkurgudan ziyade daha çok fantastik türe yakın gibi. Yani Dune gibi diyebiliriz. Yukarıda anlattığım konuya göre birden çok kitaptan oluşacak eser olacakken sadece 140 sayfalık bir kitap ve bu yüzden işte anlamsız. Kitabın ilk başı, 140 sayfalık bir kitaba göre çok yavan başlıyor. Kitaptaki toplumların isimleri, kişilerin isimleri bana yaratıcılıktan ziyade zorlama geldi.
Ursula k. Le Guın’ın ilk olarak Mülksüzler kitabını okumuştum onu da pek beğendiğim söylenemez bu da ikincisi oldu. Sanırım ben bu yazarın kalemini ve hayal gücünü sevmiyorum bir daha da okumayı da düşünmüyorum.
Foruma Biz adlı distopya eserin incelemesini yazmıştım ama onda da acele etmişim biraz çünkü o eseri okudukça ben ne okuyorum tarzı şeyler demiştim yani cümleler çok kopuklaşmaya başlamıştı. Şimdi bunun ne alakası var incelemede diyebilirsiniz. Sebebi şu: O kitapta Ursula teyzemiz okuduğum en iyi bilimkurgu kitabı demişti yani burada da uyuşmadığımız belli oluyor.

Son olarak bir daha 1000 Kitaba göre kitap seçimi yapmayacağım. Oradaki incelemelerin çoğunda kitap hakkında hep iyi yorumlar oluyor. Yani şöyle hiç kitabı beğenmeyen olmaz mı bu neredeyse bütün kitaplar için geçerli. Kullancılar ne okusa hepsini beğeniyor, yüksek puan veriyor ve övüp övüp bitiremiyorlar.
Tabii ki hepsi için geçerli değil ama çoğunluğu böyle.

[Lorien_archers (Ready for battle)]

Hocam yazara ileride bir şans daha vermek isterseniz Rüzgarın On Iki Köşesi adlı 17 öyküden oluşan kitabını tavsiye ederim. Ben de Hainli Döngüsü’nden Rocannon’un Dünyası kitabında benzer şeyleri hissetmiştim (Sürgün Gezegeni ile aynı evrende geçiyor) sonra öykülerini okudum ve beğendim. Belki siz de beğenirsiniz.

[Prenscukas]

Tavsiyeniz için teşekkür ederim

[sultiderler (marceline proust 🌺)]

Rüzgarın On İki Köşesi’ni ben de severek okudum, harika öykülerdi. Yerdeniz serisine şans vermenizi tavsiye ederim. Tekrar okumak için unutmayı bekliyorum ama unutamam

[Srbs (Serbes)]

Depremden önce de moralim pek iyi değildi, hayatın sıkıntılarından uzaklaşmak için 3 tane farklı kitap okudum/dinledim, bazısı iyi geldi bazısı kötü.

Sultanın Casusları - Emrah Safa Gürkan
Yazarın daha önce “Bunu Herkes Bilir” kitabını okumuş ve çok beğenmiştim. Sultanın Casusları aslında yazarın doktora tezinin sadeleştirilip kitaplaştırılmış hali. Konusu ise 16. yüzyıl özelinde Akdeniz’de istihbarat faaliyetleri ve Osmanlı - Habsburg rekabeti.

Öncelikle kitap çok sağlam tarihsel çalışmalara dayanıyor, ancak yazarın dili, aralarda kullandığı Türkçe harici kelimeler okumayı oldukça zorlaştırıyor. Bunların üzerine tarih veya istihbarat hakkında ilginiz yoksa , kitap sizin için sıkıcı ve okunması zor olabilir.

Ben tarih ve istihbarat (espiyonaj) konularına meraklı bir kişi olarak, bahsettiğim okuma zorluklarına rağmen kitabı çok sevdim. Özellikle kitabın kendi içerisinde de iddaa ettiği gibi , ilginç casusluk hikayelerinden ziyade dönemin çok kültürlü imparatorluk yapısını, farklı milletlerden kişilerin çok kolay din değiştirip çok farklı devletlere tabii olabildiğini anlatan, tarih okurken günümüzün değerleriyle düşünmeyip dönemin şartlarıyla düşünmemizi sağlayan çok güzel bir eser ortaya çıkmış.

Örnek olarak Cigalazade (Cağaloğlu) Yusuf Sinan Paşa dediğimiz kişinin Scipione Cicala adında öz be öz italyan olması, Osmanlı’ya geçip müslüman olduktan sonra bile italyadaki ailesinin eski din ve milliyetlerinde hayatlarına devam etmesi, Paşa’nın kendilerini sık sık ziyaret etmesi vb.

Kitap içerisinde en çok sevdiğim yerlerden birisinde, Osmanlı Devleti sınırlarını korumak için titizlikle çalışıyor, casusları sınırlardan geçirmemek için elinden geleni yapıyor. Yani ey ahali 500 yıl öncede “Sınır mamusmuş.”

Tarih ve istibarat meraklılarına özellikle tavsiye ettiğim, okuması zor ama içerisi dolu bir kitap.
Puanım 8/10

Bir Dinazorun Gezileri - Mina Urgan
Mina Urgan’ı herkes gibi ben de Bir Dinazorun Anıları kitabından okumuş ve sevmiştim. Hayat hikayesi, o hikayenin içinde tanıdık simalar, özellikle eskiden çok hayran olduğum tanıdıkça uzaklaştığım Necip Fazıl gibi kişiler hakkında bilgiler vermesi oldukça hoşuma gitmişti. Kendisi siyasi görüşlerini ve hayatını oldukça güzel anlatmıştı.

Mina Hanım anılarını anlattığı kitabına çok güzel geri dönüşler alınca bu sefer de gezilerini anlattığı Bir Dinazorun Gezileri kitabını yazmış. Kitabın akıcılığı, yazarın samimiyeti güzel ancak ben kesinlikle zevk almadım.

Yazar samimi ancak sürekli İstanbul’un Bodrum’un eski güzelliklerini kaybettiği anlatıp duruyor. Burada suçu rant ve müteahitlere yüklüyor ancak bir yerden sonra içim sıkıldı. Bodrum eski Bodrum değil, Bodrum eski Bodrum değil diye defaten belirtilen sorun 1999 yılında yazılırken çok büyük dertti ama günümüz Türkiye’sinin dertleri sıralamasında çok gerilerde kalabilir.

Sabahattin Eyüboğlu ile çıkılan deniz yolculukları bölümü güzeldi ama yine günümüzde vatandaşlarımız kıyılarımızdan ayağını denize sokamıyor, bırakın mavi yolculuk yapmasını. Bölüm güzeldi derken, yine arada arkadaşların kendi aralarında yaptığı Arap şakası falan komik falanda değil ama zaten baştan kitabı sevemediğimi söylemiştim.

Yazarı takdir ettiğim nokta, bir komunist - sosyalist olarak Sovyetlerin saçmalıklarını söylemekten çekinmemesi, diğer taraftan ABD’de bulunan San Francisco’yu çok beğendiğini üzerine basa basa yazmasıydı. Ancak arada yine belirteyim, Sovyet vatandaşlarının Batı ürünlerine olan isteğini yine aşağılamadan geçmemiş yazarımız.

Sonuç olarak, yazarın sürekli ah o eski İstanbul, Bodrum, Paris neydi öyle, mükemmeldi yaklaşımı beni oldukça darladı. Yazarın insanlara ülkelere bakışını çok nobran buldum. Bence insanları değerlendirirken empati yapmak, basmakalıp siyasi fikirlerden her zaman daha insanidir. Kitap akıcıydı ama içeriği bir türlü sevemedim.
O sebeple puanım 5/10

Dakikalar İçinde Antik Dünya - Charles Phillips
Dakikalar İçinde Antik Dünya sıkıntılı dönemimde zevkle okuduğum kitaplardan biri oldu. Birbirinden farklı birçok konunun bir araya getirilmesi, aslında hiç bilmediğimiz şeyleri birkaç cümlede anlatılması çok hoşuma gitti. Özellikle antik uygarlıklar konusunda çok fazla Mezopotamya odaklı olduğumu gördüm. Antik çağlarda dünyanın çok farklı yerlerinde çok farklı kültürlerin olduğunu, insanlık tarihinin sürekli yükselen bir merdiven gibi değil, kesintiler , inişler ve çıkışların olduğu bir yol gibi olduğu konusunda fikirlerim arttı.
Kitaba eleştiri olarak bazı konuları biraz daha detaylı işlemesi gerektiği olabilirdi ancak bu da kitabın aslında yapısına ters.
Sonuç olarak Dakikalar İçinde Serisini çok sevdim, diğer kitaplarıyla devam edeceğim.
Kitaba puanım 8/10

[acimatriyarka (Gizem Çetin)]

Guguk - Doruk Kirezci

Evlilik programlarına seyirci olarak katılarak para kazanabilen su ürünleri mühendisliği mezunu işsiz bir genç, programda yaptığı bir hareketle bir anda fenomen olur ve televizyon programlarından teklifler almaya başlar.

TV dünyasının sahteliğinden, reyting oyunlarına, şöhretin geçiciliğinden, sosyal medyadaki fenomenlik olgusuna, üniversiteli gençlerin işsizliğinden, rekabetin iş dünyasında ve hayatın her alanında oluşuna kadar birçok konuya değinen bu kitabı okurken çok eğlendim. Televizyon ve iş dünyasındaki karakterlerin isimleri gerçek hayattan alınmış ve ufak dokunuşlarla değiştirilmiş. Yer yer kahkaha attım, ara sıra da hüzünle tebessüm ettim.

Kitapta medyanın sahte dünyasının tam karşısında ise aile ve doğa yer alıyor. Doğa unsurunu baş karakter Cengiz Veziroğlu’nun arkadaşı Murat temsil eder. Bir kuş gözlemcisidir, haliyle doğanın içindedir, bilgece bir düşünme tarzı vardır ve hayatı Cengiz’e göre sakin ve istikrarlıdır. Cengiz’in yaşadığı krizlerde ona destek olur. Eski Türk kültüründe bilgeliği temsil eden baykuşun nasıl bir yanlış anlaşılmayla ölümün ve uğursuzluğun simgesi haline geldiğine dair enfes bir paragraf da vardır kitapta. Aile kısmını ise Cengiz’in babasıyla olan ilişkisi temsil eder ki baba, kitapta baş karakterin hayatını değiştiren olayların merkezindedir.

Guguk kuşu, aile ve doğadan oluşan mütevazı ama gerçek dünyayla, şöhret temelli pırıltılı sahte dünya arasında bir seçim yapmalıdır.

Mizahi bir dille yazılmış, kolay okunan ama derin bir roman.

[sultiderler (marceline proust 🌺)]

Malazan Yitikler Kitabı (1): Ay Bahçeleri - Steven Erikson

Kitap okurken kurgunun yarattığı karmaşık atmosferde kaybolmak isteyen herkese, dünyada en çok okunanlarda ve epik fantastik romanlarda adı üst sıralarda yer alan ‘’Malazan’’ serisini önererek başlamak istiyorum incelememe.

Ay Bahçeleri, Malazan hazinesinin biricik anahtarı aslında. Bu anahtarı kilide yerleştirip açılışı gerçekleştirmek ise siz okurların elinde. Peki neden bir hazine olarak görüyorum Malazan’ı?

Epik fantastik bir kurgu, önsözünde de belirtildiği gibi serinin ilk adımı okurlar için ‘’ya hep ya hiç’’ ayarında, karmaşık ve katmanlı hikâyelerin en tepesinde olması gibi nedenlerden dolayı bir kitaptan çok hazine niteliği taşıyor bana göre.

Son zamanlarda okuduğum en etkileyici kitaptı. İçine girmekte zorlandım sonra da hiç çıkmak istemedim. Çünkü zor ve karmaşık kurguları seviyorum; Erikson’ın her şeyi biliyormuşum havasında takılmasına şaşırdığımı belirteyim fakat hikâyenin çekiciliği bu karmaşayı yendi.

Sürekli bir karmaşa söz konusuyken bunları açıklamadan geçmeyeyim o zaman. Şöyle ki çok ama çok fazla mekân var; haritalar ve yer isimlerinden başınızı kaldırmak biraz güç olabilir. Diğer bir uğraştırıcı taraf ise karakterlerin çok sayıda olmasından ziyade çeşitlilik bakımından yoğunluğu… Şimdi ırk diye belirtip bırakmak da anlamsız olur: Birbirinden farklı ırklara bağlı olan kahramanlarımız var, özellikleri ve bulundukları enerji sistemleriyle de şaşırtıyorlar. ‘‘Sadece bir insan bu’’ dediğinizde bile onun da altından neler çıkıyor neler. Herkes gibi teker teker bu ırkların ve şehirlerin adını buraya dizip sizlerin de kafasını bulandırmak istemiyorum doğrusu. İlk önce adapte olmanız sonra da kendinizi vermeniz gereken birçok şey olduğunu bilin yeter. Benim en merak ettiğim şey, bir kitaba, serinin ilk adımına, tüm fantastik kurgu elementlerini nasıl sığdırabilmiş Erikson? Büyüler var, kılıçlar çarpışıyor, Tanrılar sahalarda, bazen de olayların göbeğinde, askerler siyasetin ve olayların içinde, olağanüstü taktik stratejileri kol geziyor etrafta, ordular birbirine karışmış, suikastçılar, örgütler ve cemiyetlerin entrikalarıyla yer yerinden oynuyor… Üstelik bu kadar karmaşa gözümde canlanmaya çalışırken karakterlerin duygularının bazen de düşüncelerinin derinlerine inebilmek, yazarın analizlerini zevkle okumamı sağladı.

İşte Erikson önsözde bu kitabın bir anahtar olduğunu boşu boşuna açıklamıyor: İçselleştirip olayların özüne inmemiz için minik bir çağrıda bulunuyor, bocalayan okurlara değil de o karmaşayı, olayları heyecanla okumak isteyen okurlara bırakıyor Malazan’ı. Bu nedenle önsözü başlamadan önce okuduğum için bir kez daha tebrik ettim kendimi. İlk kez tebrik etmem ise böyle bir seriye başladığım içindi. Uzun zamandır soluksuz bir macera isteğiyle dolup taşan yüreğimin ilacını ben buldum, darısı sizlere. Epik fantezi okumayı seviyorsanız, beklentilerinize ve sabrınıza güveniyorsanız bu kitabı mutlaka tavsiye ederim. ‘’İlk kitabı bitirdin, seriyi bitirmedin’’ dediğinizi duyar gibiyim. Evet, haklısınız fakat hazinenin içinden yazıyorum bu cümleleri. Doğru yoldayım, eminim. Sizleri de bekliyorum

Puanım: 10/10

İncelememi yayımladığım platform: Wannart

[Artorias (I have friends everywhere)]

İş çıkışı eve dönerken okuyacak bir inceleme buldum. Teşekkürler Sulti.

[sultiderler (marceline proust 🌺)]

İyi okumalar o zaman, rica ederim ne demek “Sulti” takma adım, çok şükür sonunda forumda kullanıldığı için de mutlu oldum Teşekkür ederim

[M3rett0]

Byzantium and The Crusades

Kitap, 1054’te Doğu-Batı Kiliselerinin Ayrılmasından başlayıp 1291’de Kudüs Krallığının tarihe karışmasına kadar geçen dönemde, Bizans’ın Batı’ya ve Haçlılara karşı yürüttüğü dış politikayı inceliyor. 1204’te Haçlıların İstanbul’a saldırdığını düşünürsek bu politikalarının başarılı olmadığını görmek kolay. Peki ama neden? Bizans nerede hata yaptı? Felaketi bir şekilde önleyebilir miydi?

[haku (Tugay)]

Ben, Robot kitabı Asimov’un okuduğum ilk kitabı. Ne yazık ki yine bir kitaba geç kaldığımı hissettim.

1-) Bir robot, bir insana zarar veremez ya da zarar görmesine seyirci kalamaz.
2-) Bir robot, birinci kuralla çelişmediği sürece bir insanın emirlerine uymak zorundadır.
3-) Bir robot, birinci ve ikinci kuralla çelişmediği sürece kendi varlığını korumak zorundadır.

Üç Robot Yasası olarak bilinen bu kurallar Isaac Asimov tarafından oluşturuldu ve yazdığı birçok öykü ve romanda da yer aldı. “Ben, Robot”; Isaac Asimov’un belirli yıllar içinde kaleme aldığı seri öykülerin derlenmesinden oluşuyor. XX. yüzyıl bilimkurgu yazarlarının başında gelen Asimov kendi kurduğu dünyayı bizlere gayet açık ve net bir şekilde sunuyor. Susan Calvin 1982 yılında doğan ve robopsikoloji alanında çalışmalar yapan bir bilim insanıdır. Onunla yapılan röportajlarda robotlar hakkında hikâyeler de dinleriz. Robotlar insanlığın sonunu mu getirecektir yoksa insanlığın geleceğini mi kurtaracaktır?

Isaac Asimov’un öykülerini XX. yüzyılın ikinci yarısında yazması ve bilgisayarların henüz icat edilmemesi öyküler günümüzde okunduğunda eksiklik gibi gelebilir. Zaten bunu kitabın son bölümünde yer alan “Benim Robotlarım” isimli yazısında “Elektronik bilgisayarlar o zamanlarda henüz icat edilmemişti, ben de bunu öngöremedim.” diye ifade eder. Bunun yanında hızlı teknolojik gelişmelerle dünyanın 2000’li yıllarda robotlar tarafından yönetileceği düşüncesine de sahip olmuş. Bunu benzer şekilde Aldous Huxley’nin "Cesur Yeni Dünya"sında veya Jetgiller isimli çizgi film serisinde de görüyoruz. Yazarlar bugünkü dünyayı görseler acaba düşünceleri ne olurdu? Ancak o çağda günümüzle ilgili birçok konuda öngörüde bulunması ve eldeki teknolojik gelişmelerle bu öyküleri yazması da onun öngörülerinin günümüzde gerçekleştiğini gösteriyor.

“İstese de istemese de sadık, sevecen, kibar biri. Makine sonuçta; öyle yapmışlar. İnsanlar için aynı şey söyleyebilir misin?”

Kitap aynı isimle 2004 yılında sinemaya da uyarlanmış ve başrollünde Will Smith yer almış.

[sultiderler (marceline proust 🌺)]

Prenses’e Mektuplar - Marcel Proust

Mektuplaşmanın öldüğü günümüz dünyasında mektuplardan oluşan romanları okumak, geçmişe doğru gidilen yolculukların en hüzünlüsü değil de nedir? Genellikle edebiyatla haşir neşir olmak, geçmiş dünyanın yaşanmışlıklarıyla sarıp sarmalanmaktır zaten. İşte durumlar böyleyken Marcel Proust’un Prenses Soutzo’ya yolladığı mektupları okumak ve bazen de içselleştirmek ayrı bir haz veriyor bana. Proust okurken onun edebiyatının dışında kalamazsınız, eğer kalıyorsanız da mektuplarıyla, öyküleriyle başlamışsınızdır ona. Yanlış bir seçimdir bu.

Doğru seçim nedir peki diye soracak olursanız cevabım ‘’Kayıp Zamanın İzinde’’ olur. Bu dev eseri okuyup bitirseniz bile içinizde hiçbir zaman bitmez. Yazarın hayatını ve kitaplarını mercek altına almakla başlar önce hayranlığınız sonrasında ise bir tutkuya dönüşür. Okudukça daha fazlasını ararsınız ama zaten dev eserini okumuşsunuzdur. Altın doz alınmıştır, daha ötesi yoktur artık.

Edebiyata karşı ilginiz ve sevginiz Proust okuduktan sonra katlanarak anlamlandıramadığınız bir boyuta girer. Tüm eksiklikler de geride bırakır kendisini. Bu sefer Proust eksikliğiyle dolup taşar yüreğiniz. Öyle müthiş bir yazardır Marcel Proust!

Mektuplarında bahsettiği dev eserini ve gerçek kişilerden esinlenerek yarattığı karakterleri kafanızda oturtmak için önce mektuplarını tercih ederseniz pek güzel olmayabilir.

Kayıp Zamanın İzinde’yi okurken bize eşlik eden anlatıcı Marcel Proust… Bu modern klasik temelinde bir kurgu olsa da yarı otobiyografik bir eser aslında. Kendisine dair birçok şey öğreniyoruz; hastalığı, eğitim süreci, ailesi ve onlarla ilişkisi, sosyete ilişkileri, yazma ve eser oluşturma sancıları, gelecek kaygıları gibi… Ama bunlara karmaşık akışlarla tanık oluyoruz. Zamanı dümdüz anlatmak yerine büken, törpüleyen kalemiyle birlikte eşsiz üslubunu sergileyen yazarı tanımak en doğru yolla, Kayıp Zamanın İzinde ile olmalı…

Prenses’e Mektuplar gibi başka mektup eserleri de dilimize kazandırılmış. İlk okuduğum mektup eseri de Kalan Son Güzel Kâğıdım’dı. Farklı kişilere giden mektupların toplandığı muhteşem bir yapıttı. Dilerseniz incelemem için bakabilirsiniz de: Marcel Proust’un Mektupları (1): Kalan Son Güzel Kâğıdım

Prenses’e Mektuplar ise sadece tek bir hanımefendiye yazılan mektuplardan oluşuyor. Bu hanımefendi, yazarın 1917 yılında tanıştığı asil bir kadın olan Prenses Soutzo. Kendisinin yazdıklarını göremiyoruz tabii.

Mektupların tarihleri 1917’de başlayıp 1922’de son buluyor. Belki daha çok mektup görebilirdik fakat Marcel Proust 18 Kasım 1922’de hayata gözlerini yumuyor.

Mektupları okurken aşk duygusundan ziyade tutku ve hayranlığı yoğun bir şekilde hissettim. Yazarın Prenses’e olan hayranlığı, çok ama çok güzel olduğu için değil sadece, edebiyata ve sanata düşkün bir kadın bu. Düzenlediği toplantılar ve davetlerden, sonra bir araya geldiği kişilerden dolayı sanata düşkünlüğünü apaçık ifade ediyor. Yazarın Prenses ile kısa zamanda samimiyeti ilerletip mektuplaşmaları da Proust’un açık sözlülüğü ve kadının doğallığından olsa gerek. Mektuplaşmalarından önce Kayıp Zamanın İzinde’nin ilk adımı olan Swann’ların Tarafı’nı yayımlayan Proust, o sıralarda ikinci adımı, Çiçek Açmış Genç Kızların Gölgesinde’yi, yazıyordu. Hastalığına ve yorgunluğuna rağmen sosyete davetlerine katılmaya gayret ediyor, ama öncelikle Prenses ile görüşmek için elinden geleni yapıyordu. Bazen çabaları yetersiz geliyordu, çünkü yorgunluğunu yaşamak zorunda kalıyordu. Bir yandan da dev eserini oluşturmak için uğraşıyordu. Yorgunluğunu dert ettiğini hissetmedim diyebilirim, acıyı yaşaması gerektiğini kabullenen tarafını yansıtıyor daha çok.

Mektupların konusu Birinci Dünya Savaşı ile ilgili genelde. Yazarın tanıdık çevresini savaşa kurban vermesi, hatta hiç tanımadığı insanlar için de üzülmesi okuyana duygulu anlar yaşatıyor.

“Le Gaulois özellikle bir dükün ölümünden üzüntüye kapılacaktır ama ben herkesin ölümüne ağlıyorum, tanımadığım insanlarınkine bile. Bu, savaşın bize kattığı bir duygu, her gün dehşet verici o tedirginliği yaşaya yaşaya, tanımadığımız insanlar için bize acı çektirten duygu.”

Günlük hayatından bolca öğeler taşıyan bu kıymetli mektuplarda yazarın ev işlerine bakan yardımcısı Céleste Albaret’e olan bağlılığı ise çok hoş. Hakkında sevimli cümleler var. Gittiği yerlerde olsun, buluştuğu dostlarıyla olsun, mutsuz insanlara üzülüyor. Mutsuz insanları mutlu etmek için düşüncelerde kayboluyor bazen.

“Mutsuz olanların hizmetine sunmak için güçlerim olsun isterdim. Ama artık gücüm bile yok.”

Sadece edebiyatıyla değil, kalbiyle de güzellik ve hoşluklarla dolu, naif bir yazar Marcel Proust. Okuduktan sonra da peşinizi hiç bırakmayacak bir edebiyat tutkusunu doyasıya yaşamak istiyorsanız Kayıp Zamanın İzinde’ye doğru koşun derim. Çaya batırılmış bir madlenin kokusuyla başlıyor bu dev eser…

Mektupları çok çok çok sevdim. Keşke daha fazlası olsaydı. Şiddetle tavsiye ediyorum.

Puanım: 10/10

İncelemi yayımladığım platform: Wannart

[Kitsune]

Yüz Yüze, Polisiye/gerilim roman karakterlerinin toplandığı 11 öyküden oluşan bir derleme. Öykülerin her biri farklı farklı yazarların kaleminden çıkma. Biraz bakınınca öğrenmiştim ki bu polisiye romanlardan bazıları dilimize çevrilmemiş. Arka kapakta ise “En sevdiğiniz 22 kahraman bir arada” gibi bir şey yazıyor.

Derlemeden beğenerek okuduklarım, “Yük, Gülen Buda, Cehennem Gecesi” isimli öyküler oldu. Bu üçü aynı zamanda fantastik özelliklere sahip. Diğerlerine göre daha ilgi çekici buldum. Kalanlarıysa ortalamaydı. Kitabı çok beklentiye girmeden okuyabilirsiniz. Okumazsanız da bir şey kaybetmezsiniz.

Puanım: 6/10

[acimatriyarka (Gizem Çetin)]

Paralel Odalar Teorisi - Ayşenur Nazlı

Bu gençlik kitabı; içe dönük, geek*, Astronomi ve Uzay Bilimleri öğrencisi Nihan’ın ev arkadaşlarıyla geçinemeyip ayrıldıktan sonra, aynı okulda fizik okuyan ve dışa dönük bir parti çocuğu olan Teoman’la ev arkadaşı olmasını konu alır. Başta, Teoman karşı cinsten bir ev arkadaşı istemez fakat Nihan’ın gidecek başka yeri olmayınca kabul etmek durumunda kalır. Kişilikleri oldukça farklı olan ikili, bir kurallar dizgesini kabul ederek aynı çatı altında yaşamaya başlarlar.

Kişilik deyince… Nihan, "Myers-Briggs Tip Göstergesi"ne yani kısaca MBTI’ya meraklıdır. Bu test, Psikiyatr Carl G. Jung’un, insanda ‘içedönüklük ve dışadönüklük’ olarak iki temel yönelim belirlemesine dayanarak ortaya çıkmıştır. Isabel Myers ve Katherine Briggs, Jung’un kişilik tipleri üzerindeki çalışmalarını ele alarak 16 farklı kişilik tipi tanımlamıştır.

I - E (içedönük - dışadönük)
S - N (duyumsayanlar/sağduyulular - sezgisini kullananlar)
T - F (düşünenler - hissedenler)
J - P (yargılayanlar - kavrayanlar)

Nihan bir INTJ’dir, yani içe dönük; hayal gücü ve yaratıcılığı yüksek; objektif, ölçen, hesaplayan ve programlı, sistematik, kurallar koyan biridir. İç gözlemi kuvvetlidir, kendinin farkındadır. Teoman da bir ESTJ’dir. Objektif ve planlıdır Nihan gibi ama aynı zamanda dışa dönük, sosyal, pratik ve keskin gözlemcidir.

Okuldaki ve gündelik yaşamlarını Nihan ve Teoman’ın iç dünyasından okuruz. Her ikisi de aileleriyle çeşitli sorunlar yaşamıştır ve bu sorunların etkileri de zaman içinde ortaya çıkar.

Bu sırada aralarındaki kuralları da bir bir çiğnemektedirler ki bu kurallardan birisi de “Aşk vb. duygusal ilişkiler yok.” şeklindedir. Birbirlerine giderek yakınlaşacaklarken duygularına direnmeleri de her geçen gün zorlaşacaktır. Serpiştirilmiş kültürel içeriklerin yoğunluğuyla ve klişelerden uzak durmasıyla diğer gençlik kitaplarından ayrılan Paralel Odalar Teorisi eğlenceli bir kitaptır ve hızlıca okunup bitirilebilir.

*geek: “Hayat anlayışı, tarzı ve yaşam biçimi olarak toplum standartlarından aykırı, internet, bilgisayar, sosyal medya, oyun, frp, role playing, fizik, kuantum vb. materyaller ile hayata bağlı kişi ve kişilere verilen genel isimdir.” (Kaynak: Nedemek)

Başlangıç Meridyeni Teorisi - Ayşenur Nazlı

Paralel Odalar Teorisi’nin bu devam kitabında hem Nihan hem Teoman için geleceğe dair kararlar alma zamanı gelmiştir. Teoman ailesinin meslek dayatmalarına karşı gelerek fizik okumuştur, peki geri dönüp aile şirketini mi yönetecektir yoksa seçtiği bilim dalı yönünde ilerleyecek midir? Nihan da astronomi mezunu olarak ülkede kalıp alakasız bir işte mi çalışacaktır yoksa yurtdışında, astronomların önemli araştırmalar yürüttüğü üniversitelerde yıldızların peşinden mi gidecektir?

Bütün bunlar olurken aile sorunları ve geride bıraktıkları geçmiş de karşılarına çıkar. Teoman ailesiyle arasını düzeltmişken tekrar çatışmalar yaşar, Nihan’ı önceden onaylamamış ve dışlamış aile bireyleri ise hiç beklemedikleri bir yönden bir krizle karşı karşıya gelecektir. Karakterler bu krizlerin de üstesinden gelmeli ve kendilerini daha iyi tanımalıdırlar.

İlk kitaba göre, ikinci kitap karakterlerin de olgunlaşmasıyla birlikte daha romantik ve duygusal bir tondadır.

[BledaKai (Bleda Gəncay Sönməz)]

Okuduğum Tarih: 20-21 Akman 2023
[Okuduğum 378.betik]
2023 (Tavşan) yılında okuduğum 8.betik
[Akman ayının 3. betiği]

Yazı Makinesi’nin bu iki öyküsü Can Yayınları tarafında ayrı ayrı yayımlansa da Can Yayınları’nın betik kapaklarını beğenmediğim için Sapiens Yayınları’nı yeğledim. Bazı ve mağara resimleri anımsatan betik kapakları olsa da Semih Doğan, benzer konulu öyküleri aynı betikte derler. Bu öykülerin ortak yönü evlilik ve evlenme hevesi olduğu su götürmez bir gerçektir.

Gençlik öyküsünde zamanın ötesine uzanan Türk gençliğinin his ettiği kavak yellerine çok güzel değinmiştir. Okurken çok zevk aldım çünkü böyle heyecanları yaşamak isterdim. Çabuk elde edilen aşkların hiç tatları yoktur. Derya Menteşe’yi bana tatlı kılan Sevda Serin ve Saliha Ekinci’nin tutumları oldu. Madem bu kadar kızın adı aşkla çıkmasını istemiyordu. Neden Sevda Serin, ilk günlerden beri çıra yanmasını ona aşıladı. Bunu da çatır çatır Saliha Ekinci’ye dedim. Öğretmen olsa da lafımı asla esirgemem.

Evlilik öyküsüyle zaman ötesine uzanan toplumun kanayan yarasına çok değinmiş. Bir insan kiminle evlemek istiyorsa bırak onunla evlensin. Siz değil onlar aynı yatağı aynı hayatı paylaşacak. Madem niyetiniz kendi yatağınız içinse açıkça deyiniz. Babam, kendi yeğenleri ve onların çocukları neden bana yakıştırmadığını makul bir açıklama yapsaydı daha güzel olurdu. Yoksa diğer türlüsü aklımda bir şeyler canlanıyor. Ben de gelecekte evlensem Azerbaycan’da evlenmeyi çok istiyorum. Bu benim hayatımdır.

Zamanenin gençliğini çok seviyorum. Teknolojiyle gençliğini öldürmedikleri için başlarında esen kavak yellerine peşine düşerek ya umduğu kişilerle yada ailenin önerdiği kişilerle evlenirler. Yine de her günü her anını aşkla büyüledikleri için zamanın tadını doya doya yada yarımca bir duyguyla çıkardılar. Yazı Makinesi’nin didaktik anlatımları göze batmayan ve zaman yolculuğu yaptıran iki güzel öyküyü okumanızı şiddetle tavsiye ediyorum. Hayatlarımızda kusurlu yönleri onarmanız dileğiyle betiklerle kalınız.

[SuskunPaytak (Mustafa)]

Altıncı Koğuş(Anton Çehov):

Bir fikir sisi ve havada düşüncelerin birbirlerini ele geçirme mücadelesi… Sorun şu ki kahramanımız fazlaca okumuş ve sadece o kadarıyla yetinmiş. Sanki yıllarca işe gidip gelen bir başkasıymış gibi(hayat tecrübesi yok). Peki insanların düşünceleri? Bir hiç.

Toplum ,güya, hastalıklı fikirleri ve insanları yutuyor. Fakat hangisi yanlış ya da doğru yine de karar veremiyoruz tam olarak. Toplum mu? Sistem mi?

Ama sonunda kesin birşeyden emin oluyoruz ki bu öyküde bir tane çok bilmiş haksız çıkacak Belki de birden çok,çok bilmiş kim bilir?

Bu kitap belki de felsefenizi ve düşüncelerinizi tepe taklak edebilir. Hiç olmazsa sizi yoğun bir düşünme işlemine ve fikirlerinizi gözden geçirmenize yol açacaktır. Klişe bir söz lazım ise bu kitap için:

Bu öykü size bir tren gibi çarpacak.

Kesinlikle okunması gerekenlerden.

[efeemiro (0)]

Cehennem Atlası

İlk olarak kapak muhteşem. Sırf bu yüzden aldım ve biraz pişmanım.

Kitap yazarın altı öyküsünden oluşuyor. Genel olarak öyküler eskiden televizyonda gece gece yayınlanan şeytanlı, cehennemli, ifrit avlamalı Amerikan filmlerinin öykü hali gibi. Öykülerden yavaş yavaş ilerledikçe kaliteleri düşmeye başlıyor. Bu beni baya üzdü. İlk başta Cehennem Atlası öyküsünü okuyup üzerine kapaktaki uyumunu görünce keşke kitabı illüstrasyonu yapan kişi ile öykülerden bazı sahneleri görselleştirerek bassalarmış dedim, anca böyle bir + bu kitabı kurtarabilirmiş bence. Ben almanızı önermiyorum. Migros’un indirim sepetine düşen bir kitap kalitesi gibi bir kalite hiç beklemiyordum. Yazarın kendi tarzını öykülerde hissediyoruz. Fakat bir yavanlık var. Tuzsuz yemek gibi diyerek anlatabilirim galiba. Benim düşüncelerim bunlar beğenen varsa fikirlerini duymayı çok isterim.